هر آنچه در رابطه با ویتامین دی باید بدانید

هر آنچه در رابطه با ویتامین دی باید بدانید

هر آنچه در رابطه با ویتامین دی باید بدانید

ویتامین D در زمره‌ی ویتامین‌های محلول در چربی که شامل A, D ,E وK می باشد به شمار می‌رود، این بدان معناست که در چربی یا روغن حل می‌شود و می‌تواند برای مدت طولانی در بدن ذخیره گردد.

در واقع ۲ نوع اصلی از آن در مواد غذایی یافت می‌شود.

ویتامین D3 کوله کلسیفرول : که در برخی مواد غذایی حیوانی از جمله ماهی‌های چرب و سفیده‌ی تخم‌مرغ یافت می‌شود. و توسط پوست بدن زمانیکه در برابر آفتاب هستیم ساخته می شود.

ویتامین D2 ارگو کلسیفرول: که در گونه‌های نادری از برخی قارچ‌ها یافت می‌شو و توسط گیاهان ساخته م یشود..
از این دو نوع، ما به D3 نیازی بیشتری داریم زیرا تاثیر آن در افزایش سطح ویتامین D خون دو برابر D2 است.


بر خلاف ویتامین‌های دیگر، ویتامین D را از غذاها بدست نمی‌آوریم. بلکه بخش عمده‌ی آن بوسیله بدن ساخته می‌شود. در واقع این ویتامین در اثر تابش نور آفتاب در پوست بدن ساخته می‌شود. و این خیلی خوب است چرا که بسیاری از غذاها بطور طبیعی مقدار کمی ویتامین D دارند .

میزان ویتامین دی موجود در برخی غذاها :

اشعه‌ی ماوراء بنفش خورشید، کلسترول را در پوست به ویتامین D تبدیل می‎کند. در افرادی با پوست روشن، تابش نور آفتاب بر پوست صورت، 2 تا 3 بار در هفته به مدت 20 تا 30 دقیقه، ویتامین D مورد نیازشان را تامین می‌کند.

تحقیقات نشان می‌دهد روزانه ده دقیقه قرار گرفتن در برابر آفتاب می‌تواند از کمبود ویتامین D جلوگیری نماید. برای افرادی با پوست تیره‌تر و سالمندان مدت بیشتری لازم است.

تیرگی پوست موجب کاهش توانایی تولید ویتامین د تا 95 درصد می شود. در واقع رنگدانه ملانین در پوست فردبه منزله یک ضدآفتاب طبیعی عمل کرده و جلوی اثرات مخرب اشعه ماوراء بنفش را می گیرد. هرچه پوست شما تیره تر باشد مقدار این SPF طبیعی بیشتر بوده و پوست برای ساختن ویتامین D کار دشوارتری را پیش رو خواهد داشت. بنابراین افراد با پوست تیره 10 تا 15 برابر زمان بیشتری باید در معرض نور باشند .

توجه داشته باشید که تابش نورخورشید باید مستقیم باشد و تابش آفتاب از پشت شیشه‌ی پنجره کافی نیست.

ویتامین دی ابتدا باید در بدن فعال شود.

فعال شدن ویتامین دی نیز مستلزم پیمودن دو مرحله تغییر است. ابتدا در کبد به کلسیفدیول یا ویتامین ۲۵ هیدروکسی D تبدیل می‌شود. بدین شکل در بدن ذخیره می‌گردد. سپس در اغلب مواقع در کلیه‌ها به کلسی تریول یا به ویتامین ۱.۲۵ هیدروکسی D2 تبدیل می گردد. این همان شکل فعال یا به تعبیری هورمون استروئید از ویتامین D است.

کلسی تریول در سرتاسر بدن حرکت می‌کند و به هسته‌‌‌ی سلولی می‌رسد. در آنجا با گیرنده‌هایی موسوم به گیرنده‌های ویتامین D که تقریبا در تک تک سلول‌های بدن یافت می‌شوند، فعل و انفعالاتی دارد.

هنگامی که شکل فعال ویتامین D از سوی این گیرنده‌ها محصور شود، برخی ژن‌ها را به جریان انداخته و برخی دیگر را از کار می‌اندازد و منجر به تغییراتی سلول می‌گردد. عملکرد آن مشابه با عملکرد اغلب هورمون‌های استروئیدی دیگر است.

نقش ویتامین د در بدن

نقش اصلی : کمک به جذب کلسیم
سایر نقش ها :

  • کاهش ریسک ابتلا به سرما خوردگی، آسم و برونشیت
  • کاهش ریسک ابتلا به سرطان
  • کاهش ریسک ابتلا به بیماری های قلبی عروقی (فشارخون بالا و کلسترول خون بالا)
  • کاهش ریسک ابتلا به افسردگی
  • کاهش ریسک ابتلا به بیماری های اتو ایمیون از جمله ام اس وارتریت روماتویید
  • کاهش ریسک ابتلا به پوکی استخوان
  • کاهش ریسک ابتلا به بیماری های دهان و دندان
  • کاهش ریسک ابتلا به دیابت
  • کاهش خطر زوال عقل


تاثیرِ ویتامین D بر سلول‌های مختلفی که مرتبط با سلامت استخوان‌هاست، بسیار مشهور است، زیرا به سلول‌های روده فرمان جذب کلسیم و فسفر را می‌دهد. ویتامین D به بدن برای جذب کلسیم، که برای شکل دادن استخوان ها و حفظ استحکام شان مفید است، کمک می‌کند. ویتامین D به تنهایی و یا همراه با کلسیم برای بهبود سلامت استخوان‌ها و کاهش شکستگی آنها استفاده می شود.

برخی از تأثیرات ویتامین D بر بدن :
1- کمتر می خورید، سیرتر می مانید
وقتی سطح ویتامینD بدن شما کافی باشد، بدن مقدار لیتین بیشتری آزاد خواهد کرد. لپتین هورمونی است که حامل این پیام به مغز است، تو سیر شده ای، دیگر نخور. از سوی دیگر کمبود ویتامین D به معنی لپتین کمتر و افزایش هرچه بیشتر دور کمر است. نتایج تحقیقات دانشمندان استرالیایی نشان داده اشتهای افرادی که موقع صبحانه ویتامین D و کلسیم می خورند به مدت ۲۴ ساعت کاهش چشمگیری خواهدداشت. همچنین کمبود ویتامین D باعث مقاومت نسبت به انسولین شده که نتیجه آن پرخوری و اضافه وزن است.

2- چربی کمتری ذخیره خواهید کرد
وقتی مقدار ویتامین D درخون شما کافی باشد، عملکرد سلول های چربی برای ذخیره چربی کند تر خواهد شد. اما وقتی مقدار ویتامین D کم باشد سطح هورمون پاراتیروئید و کلسترول افزایش یافته که عواقب خوشایندی دربرندارد. سطح بالای این هورمون ها بدن شما را تشویق می کند تا به جای سوزاندن چربی آن را ذخیره کند. نتایج تحقیقات دانشمندان نروژی نشان داده که سطح بالای هورمون پاراتیروئید یک خطر بالقوه برای اضافه وزن به خصوص در مردان بالای ۴۰ سال است.

3- شما چربی شکمی بیشتری خواهید سوزاند
ویتامین D به شما کمک می کند تا درسراسر بدن چربی بسوزانید ولی این ماده درکاهش مقدار چربی های شکم از بقیه مناطق موثرتر است. نتایج مطالعات صورت گرفته در دانشگاه مینه سوتا نشان داده، ویتامین D اساسا باعث چربی سوزی درناحیه شکم می شود. توضیح این عملکرد این است که ویتامین D درکنار کلسیم تولید کورتیزول را کاهش می دهند؛ کورتیزول هورمون استرس است که باعث تجمع چربی در شکم می شود.

4- هم وزن کم می کنی، هم قلبت سلامت می ماند
نتیجه مطالعات دیگری نشان می دهد، رژیم غذایی غنی از مواد لبنی (یعنی مقدار زیادی کلسیم و ویتامین D) به افراد کمک می کند تا ۷۰درصد بیشتر از افرادی که همین مقدار کالری را از مواد دیگری دریافت کرده اند وزن کم کنند. علاوه بر این. مطالعه دیگری که توسط دانشمندان آلمانی انجام شده نشان می دهد. سطح بالای ویتامین D درواقع با تشدید مزایای کاهش وزن، خطرات بیماری های قلبی عروقی را نیز با کاهش مقدار ترگلسیرید کاهش می دهد.

مقدار طبیعی مورد نیاز بدن ؟
گرچه بر اساس اعلان رسمی مرکز سلامت، هر رقمی پایین‌تر از ۱۲ میلی‌لیتر ویتامین D در خون، دال بر کمبود ویتامین D می‌باشد اما بسیاری از متخصصان بر این باورند که برای حفظ سلامت کامل و پیشگیری از بیماری‌ها این رقم باید بیش از ۳۰ میلی لیتر باشد.
بعلاوه، بسیاری از پزشکان اعتقاد دارند که میزان توصیه‌شده در روز نیز اندک است و افراد برای حصول حد نصاب نیازمند مقدار بیشتری ویتامین D در روز هستند.
بر اساس اعلان انجمن پزشکی امریکا، حداکثر میزان مورد نیاز برای سلامت ۴۰۰۰ واحد، معادل ۱۰۰ میکروگرم، می‌باشد.
بیاد داشته باشید جدیدا (IOM) بیشتر از ۱۰۰۰ تحقیق راجع‌به ویتامین D را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده که مصرف زیاد ویتامین D لازم نبوده و حتی می‌تواند مضر باشد. (IOM) اخطار می‌دهد که مصرف بیشتر از ۴۰۰۰ IU در روز می‌تواند بصورت بلقوه خطرناک بوده میزانبیشتراز۱۰۰۰۰ IU در روز با آسیب های کلیه و بافت‌ها همراه است.

نشانه‌های کمبود ویتامین دی؟
تشخیص کمبود ویتامین د با اندازه گیری غلظت سرمی 25 هیدروکسی ویتامین د انجام می گیرد
- غلظت طبیعی : 20نانوگرم بر میلی لیتر
- غلظت آستانه کمبود : کمتر از 12 نانوگرم در میلی لیتر
- غلظت سمی : بیشتر از50نانو گرم در میلی لیتر

نشانه‌های کمبود ویتانین دی در اطفال و کودکان
- اسپاسم عضلانی، سیروز و مشکلات تنفسی در اطفال. البته این نشانه‌ها مربوط به کمبود کلسیم است که در نتیجه‌ی کمبود ویتامین D ایجاد می‌شود.
- نرمی استخوان ، پرانتزی شدن پاها ، درد استخوان به ویژه در ناحیه‌ی پاها، درد ماهیچه و ضعف عضلانی در کودکان، که با نام راشیتیسم شناخته می‌شود.
- رشد بدنی کم. قد بیشتر از وزن تحت تاثیر کمبود ویتامین D است. در این حالت ممکن است کودک برای شروع به راه رفتن تمایلی نداشته باشد.
- تأخیر در دندان درآوردن ، راه افتان و یا دیر نشستن اطفال
- تنگی لگن که در دخترها بعدا منجر به سزارین می شود
- جعبه ای شکل شدن سر
- پیشانی برجسته
- دیر بسته شدن ملاج یا فونتانل ها
- آمادگی ابتلا به عفونت
- کج خلقی

در راشیتسیم شدید، کلسیم خون بسیار پایین می‌آید که سبب اسپاسم ماهیچه‌ای و مشکلات تنفسی می شود. مشکلات تنفسی ممکن است به دلیل ضعف عضلات تنفسی و نرمی استخوان‌‌‌‌های قفسه سینه باشد.
در موارد نادر سبب ضعف ماهیچه‌های قلب می‌شود.


نشانه‌های کمبود در بزرگسالان
- خستگی عمومی بدن، دردهای مبهم و کلی که البته نشانه‌ ی خاص این مورد نیست.
- ضعف ماهیچه‌ای
-درد استخوانی در اثر فشار ناچیز (بیشتر در ساق پا و دنده‌ها)

در بسیاری از افرادی که کمبود ویتامین D دارند، نشانه‌ای دیده نمی‌شود یا نشانه‌های مبهمی از خستگی یا درد عمومی وجود دارد. چون نشانه‌های کمبود این ویتامین، نامحسوس یا جزئی است معمولاً تشخیص داده نمی‌شود. اما در مواقعی که کمبود شدید است به آسانی در تغییر شکل استخوان‌ها قابل مشاهده است.
افرادی که با کمبود ویتامین D مواجهند، در واقع با کمبود کلسیتریول روبرو هستند( هورمون استروئید)، بدین ترتیب از کمبود یکی از هورمون‌های اساسی بدن رنج می‌برند.

چه افرادی نیاز به مکمل پیدا می کنند ؟

  • نوزادان (شیر خواران ) که فقط لز شیر مادر تغذیه می کنند
  • افراد تیره پوست
  • مبتلایان به بیماری های مرتبط بانقص سیستم ایمنی نظیر ام اس
  • پرکاری پاراتیرویید
  • کمک به تولید انسولین در دیابتی ها
  • بیماران کلیوی (قادر به تولید فرم فعال ویتامین د نیستند )
  • افراد چاق (چاق بودن نیاز به ویتامین D را ۲ تا ۵ برابر افزایش می دهد. اگر مقدار ایندکسBMI بالای ۳۰ باشد آن وقت احتمال کمبود ویتامین D در این افراد بسیاربالا خواهدبود)
  • افرادیکه خیلی کم دربرابر خورشید هستند.
  • افرادیکه با مصرف لاکتوز مشکل دارند.
  • افرادیکه گیاهخوار هستند.

موارد سوء جذب :
- بیماری کرون (بیماری التهابی روده )،سیلیاک، فیبروزکیستیک (ساخته شدن بلغم و مخاط در ریه)
- جراحی بای پس معده
- بیماران کبدی
- سالمندان ( بالای 50 سال)
- افرادی که به مدت طولانی تحت درمان با گلوکو کورتیکوییده یا داروهای ضد تشنج بوده اند

روش درمان و دوز پیشنهادی:
درمان بوسیله مکمل‌های ویتامین D انجام می‌شود که ممکن است به صورت تزریقی یا خوراکی (قرص و شربت) باشد. پزشک با توجه به شرایط بیمار، سن و میزان کمبود، روش مناسب را توصیه می‌کند.
تنظیم دوز مصرفی به عهده ی پزشک است که با توجه به شرایط بیمار، سن و میزان کمبود، روش مناسب را توصیه می‌کند.

- در پوکی استخوان معمولا 400 واحد روزدرمیان
- در سالمندان 5000 واحد هفتهای یک بار (8هفته)
- استفاده ی سرخود منجر به مسمومیت می شود
تحقیقات نشان می‌دهند که لوسیون های تجویز شده ویتامین D نیز برای درمان پسوریازیس مفید می‌باشند.

خطرات، عوارض جانبی و تداخلات دارویی ویتامین D چه هستند؟
عوارض جانبی : در مقادیر نرمال بنظر می‌رسد ویتامین D عوارض جانبی کمی داشته باشد. مصرف روزانه بیشتر از ۴۰۰۰ IU ویتامین D می‌تواند خطراتی را بهمراه داشته باشد.

تداخلات دارویی: ویتامین D می‌تواند با خیلی از داروها از جمله داروهایی که برای فشارخون بالا و مشکلات قلبی تجویز می‌شوند، تداخل داشته باشد.اگر روزانه دارو مصرف می‌کنید، قبل از دریافت مکمل‌های ویتامین D با پزشکتان مشورت نمایید.

خطرات : مصرف زیاد ویتامین D می‌تواند باعث از درست دادن اشتها، ادرار پی در پی و کاهش وزن شود. همچنین میزان زیاد ویتامین D می‌تواند باعث ایجاد مشکلات کلیوی و قلبی شود.

مسمومیت با ویتامین د
مواجهه ی زیاد با آفتاب و مصرف منابع غذایی موجب مسمومیت نمیشود
- علائم مسمومیت
- هیپرکلسمی
- تشنگی
- درد استخوان
- خستگی
- سوزش چشم
- تهوع
- یبوست
- دردعضلانی


برگرفته از :
گروه ترجمه پارسی طب
سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه
سایت پزشکی دکتر سلام

این مطالب را نیز بخوانید :
ویتامین رایگان آفتاب را از دست ندهید
درمان آرتروز چیست؟ / رژیم غذایی دیابت
پیام های بهداشتی برای پیشگیری از آنفلوانزا
پروبیوتیک ها چه هستند ؟

 

اخبار و مقالات پزشکی و سلامت - بانک اطلاعات دارویی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید :

درج نظر


تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.