کلسترول بالا خون - تشخیص، درمان، کنترل ( راهنمای جامع)

کلسترول بالا خون  - تشخیص،  درمان،  کنترل ( راهنمای جامع)

کلسترول بالا خون - تشخیص، درمان، کنترل ( راهنمای جامع)

کلسترول بالا در خون یک مشکل بسیار رایج است. با این حال، از آنجایی که این وضعیت اغلب می‌تواند بدون هیچ علامتی ظاهر شود، حتی ممکن است تا زمانی که به پزشک خود مراجعه نکنید، متوجه نشوید که به آن مبتلا هستید. 

اگر می خواهید بدانید چه چیزی باعث کلسترول بالای خون می شود، اگر تشخیص داده شد چه کاری باید انجام دهید و اگر راه‌هایی برای کنترل آن وجود دارد، برای پیدا کردن پاسخ‌ها به ادامه مطلب بروید.

کلسترول چیست؟

کلسترول نوعی لیپید است. یک ماده مومی شکل و چربی مانند که کبد به طور طبیعی تولید می کند. این ماده برای تشکیل غشای سلولی، هورمون های خاص و ویتامین D حیاتی است.

 

مطالعه بیشتر: هر آنچه در رابطه با ویتامین دی باید بدانید

 

کلسترول در آب حل نمی شود، بنابراین نمی تواند به خودی خود از طریق خون عبور کند. برای کمک به انتقال کلسترول، کبد لیپوپروتئین تولید می کند.

لیپوپروتئین ها ذرات ساخته شده از چربی و پروتئین هستند. آنها کلسترول و تری گلیسیرید، نوع دیگری از چربی را از طریق جریان خون حمل می کنند. دو شکل اصلی لیپوپروتئین عبارتند از لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) و لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL).

کلسترول

کلسترول LDL هر کلسترولی است که توسط لیپوپروتئین های با چگالی کم حمل می شود. اگر خون شما حاوی کلسترول LDL بیش از حد باشد، ممکن است تشخیص داده شود که کلسترول بالا دارید. بدون درمان، کلسترول بالا ممکن است منجر به بسیاری از مشکلات سلامتی، از جمله حمله قلبی و سکته شود. 

کلسترول بالا به ندرت در آغاز، علائم ایجاد می کند. به همین دلیل مهم است که سطح کلسترول خود را به طور منظم بررسی کنید.

علائم کلسترول بالا

در بیشتر موارد، کلسترول بالا یک وضعیت "بی سر و صدا" است. معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمی کند. بسیاری از افراد تا زمانی که دچار عوارض جدی مانند حمله قلبی یا سکته مغزی نشوند، حتی متوجه نمی شوند که کلسترول بالایی دارند.

به همین دلیل است که غربالگری کلسترول مهم است. اگر 20 سال یا بیشتر دارید، از پزشک بپرسید که آیا باید غربالگری معمول کلسترول را انجام دهید یا نه.

علت ابتلا به کلسترول بالا

خوردن بیش از حد غذاهای حاوی کلسترول، چربی های اشباع شده و چربی های ترانس ممکن است خطر ابتلا به کلسترول بالا را افزایش دهند. زندگی با چاقی نیز می تواند خطر ابتلا را افزایش دهد. سایر عوامل سبک زندگی که می توانند در افزایش کلسترول نقش داشته باشند عبارتند از کم تحرکی و سیگار کشیدن. 

ژنتیک همچنین می تواند بر شانس ابتلا به کلسترول بالا تأثیر بگذارد. ژن ها از والدین به فرزندان منتقل می شوند. ژن های خاصی به بدن می گویند که چگونه کلسترول و چربی ها را پردازش کند. اگر والدین شما کلسترول بالایی دارند، ممکن است شما هم در خطر ابتلا به آن باشید.

کلسترول

در موارد نادر، کلسترول بالا ناشی از هیپرکلسترولمی خانوادگی است. این اختلال ژنتیکی از حذف LDL توسط بدن جلوگیری می کند. بر اساس موسسه ملی تحقیقات ژنوم انسانی، اکثر بزرگسالان مبتلا به این بیماری دارای سطح کلسترول بالای 300 میلی گرم در دسی لیتر و سطوح LDL بالای 200 میلی گرم در دسی لیتر هستند. 

سایر شرایط سلامتی مانند دیابت و کم کاری تیروئید نیز ممکن است خطر ابتلا به کلسترول بالا و عوارض مرتبط را افزایش دهند.

کلسترول LDL یا "کلسترول بد"

کلسترول LDL اغلب «کلسترول بد» نامیده می شود. کلسترول را به شریان های شما می رساند. اگر سطح کلسترول LDL بیش از حد بالا باشد، می تواند روی دیواره رگ های رسوب کند. 

این تجمع به عنوان پلاک کلسترول شناخته می شود. این پلاک می تواند شریان ها را باریک، جریان خون را محدود و خطر لخته شدن خون را افزایش دهد. اگر لخته خون شریان قلب یا مغز را مسدود کند، می تواند باعث حمله قلبی یا سکته شود.

کلسترول

کلسترول HDL یا "کلسترول خوب"

کلسترول HDL "کلسترول خوب" هم نامیده می شود. HDL به بازگشت کلسترول LDL به کبد کمک می کند تا از بدن خارج شود. این کار به جلوگیری از تجمع پلاک کلسترول در شریان ها کمک می کند. 

وقتی سطح کلسترول HDL سالمی دارید، می تواند به کاهش خطر لخته شدن خون، بیماری قلبی و سکته کمک کند.

تری گلیسیرید، نوع متفاوتی از لیپیدها

تری گلیسیرید نوع دیگری از چربی است که با کلسترول متفاوت است. در حالی که بدن از کلسترول برای ساخت سلول ها و هورمون های خاص استفاده می کند، از تری گلیسیرید به عنوان منبع انرژی استفاده می کند. 

وقتی کالری بیشتری از آنچه بدنتان می تواند فورا مصرف کند می خورید، آن کالری ها را به تری گلیسیرید تبدیل می کند و آنها را در سلول های چربی ذخیره می کند. همچنین از لیپوپروتئین ها برای گردش تری گلیسیرید در جریان خون استفاده می کند.

 

مطالعه بیشتر: تاثیر افزایش تری‌گلیسرید خون دربروز سکته قلبی و مغزی

 

اگر به طور منظم کالری بیشتری از آنچه بدنتان می تواند مصرف کند دریافت کنید، ممکن است سطح تری گلیسیریدتان خیلی بالا برود. این حالت می تواند خطر ابتلا به مشکلات سلامتی از جمله بیماری قلبی و سکته را افزایش دهد.

پزشک می تواند از یک آزمایش خون ساده برای اندازه گیری سطح تری گلیسیرید و همچنین سطح کلسترول استفاده کند.

کلسترول

سطح کلسترول خود را بررسی کنید

اگر 20 سال یا بیشتر دارید، سطح کلسترول خود را حداقل هر 4 تا 6 سال یک بار بررسی کنید. اگر سابقه کلسترول بالا یا سایر عوامل خطر بیماری قلبی عروقی را دارید، ممکن است نیاز باشد تا سطح کلسترول خود را در زمان های کوتاه تری آزمایش کنید. 

پزشک می تواند از پانل لیپیدی برای اندازه گیری سطح کلی کلسترول و همچنین کلسترول LDL، HDL و تری گلیسیرید استفاده کند. سطح کلسترول کل، مقدار کل کلسترول خون است که شامل کلسترول LDL و HDL است. 

اگر سطح کلسترول کل یا کلسترول LDL شما بیش از حد بالا باشد، ممکن است پزشک کلسترول بالا برایتان تشخیص دهد. زمانی که سطح LDL بسیار بالا و سطح HDL بسیار پایین باشد، کلسترول بالا می تواند خطرناک باشد.

نمودار سطح کلسترول

تشخیص کلسترول بالا به طور خودکار به این معنی نیست که باید دارو مصرف کنید. اگر پزشک برای تان دارو تجویز کند، عوامل مختلفی ممکن است بر نوع داروی مصرفی تأثیر بگذارد. 

با در نظر گرفتن این موضوع، اکثر پزشکان از اندازه گیری های عمومی برای تصمیم گیری در مورد برنامه های درمانی استفاده می کنند. ممکن است این اندازه گیری ها را به عنوان کلسترول مطلوب، مرزی بالا یا کلسترول بالا دسته بندی کنند.

 

کلسترول کل اکثر بزرگسالان را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد:

دسته بندی

کلسترول کل

مطلوب

کمتر از 200 میلی گرم در دسی لیتر

مرزی بالا

200-239 میلی گرم در دسی لیتر

بالا

240 میلی گرم در دسی لیتر و بالاتر

 

همچنین سطوح بالای کلسترول LDL ("بد") به صورت زیر دسته بندی می شوند:

دسته بندی

سطح کلسترول LDL ("بد")

مطلوب

کمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر

نزدیک به مطلوب

100-129 میلی گرم در دسی لیتر

مرزی بالا

130-159 میلی گرم در دسی لیتر

بالا

160-189 میلی گرم در دسی لیتر

خیلی بالا

190 میلی گرم در دسی لیتر و بالاتر

 

باز هم این اندازه گیری ها کلی هستند. قبل از تصمیم گیری در مورد برنامه درمانی، شما و پزشکتان سایر عوامل شخصی دیگر را باید در نظر بگیرید.

دستورالعمل های اخیر برای سطح کلسترول سالم

بدن برای عملکرد صحیح به مقداری کلسترول از جمله مقداری LDL نیاز دارد. اما اگر سطح LDL شما خیلی بالا باشد، می تواند خطر ابتلا به مشکلات جدی سلامتی را افزایش دهد. 

در سال 2018، کالج آمریکایی متخصصان قلب و انجمن قلب آمریکا توصیه های خود را برای درمان کلسترول بالا به روز کردند. 

طبق دستورالعمل‌های جدید، علاوه بر سطح کلسترول، توصیه‌های درمانی سایر عوامل خطر بیماری‌های قلبی، مانند سابقه خانوادگی و سایر مسائل سلامتی را تجزیه و تحلیل می‌کنند. دستورالعمل ها از همه این عوامل برای در نظر گرفتن شانس کلی فرد برای ایجاد عوارض در طول 10 سال آینده استفاده می کنند.

عوامل خطر برای کلسترول بالا

در صورت داشتن شرایط زیر احتمال ابتلا به کلسترول بالا بیشتر است:

  • * چاقی
  • * مصرف زیاد چربی های اشباع شده و ترانس، مانند چربی های موجود در فست فودها
  • * تحرک کم
  • * سیگار
  • * سابقه خانوادگی کلسترول بالا
  • * دیابت، بیماری کلیوی یا کم کاری تیروئید

افراد در هر سن، جنسیت و قومیت ممکن است کلسترول بالایی داشته باشند.

عوارض کلسترول بالا

در صورت عدم درمان، کلسترول بالا می تواند باعث ایجاد پلاک در شریان ها شود. با گذشت زمان، این پلاک می تواند شریان ها را باریک کند. این وضعیت به عنوان آترواسکلروز شناخته می شود. 

آترواسکلروز یک بیماری جدی است که می تواند جریان خون را از طریق شریان ها محدود کند. همچنین لحتمال ایجاد لخته های خونی خطرناک را افزایش می دهد.

آترواسکلروز می تواند منجر به بسیاری از عوارض تهدید کننده زندگی شود، مانند:

  • * سکته
  • * حمله قلبی
  • * آنژین صدری، یا درد قفسه سینه
  • * فشار خون بالا
  • * بیماری عروق محیطی
  • * بیماری مزمن کلیوی

 

کلسترول بالا همچنین می تواند باعث عدم تعادل صفرا شود و خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا را افزایش دهد.

 

مطالعه بیشتر: سنگ کیسه صفرا با درمان دارویی، قابل درمان است

چگونه کلسترول را کاهش دهیم؟

اگر کلسترول بالا دارید، پزشک تغییر سبک زندگی را برای کمک به کاهش آن توصیه می کند. به عنوان مثال، تغییراتی در رژیم غذایی، عادات ورزشی یا سایر جنبه های برنامه روزانه توصیه می شود. اگر سیگار می کشید، احتمالاً به شما توصیه می کنند که آن را ترک کنید. 

پزشک همچنین ممکن است داروها یا درمان های دیگری را برای کمک به کاهش سطح کلسترول تجویز کند. در برخی موارد ممکن است شما را برای بررسی بیشتر به متخصص ارجاع دهند.

کاهش کلسترول از طریق رژیم غذایی

برای کمک به دستیابی و حفظ سطح کلسترول سالم، پزشک ممکن است تغییراتی را در رژیم غذایی توصیه کند.

 

کلسترول

به عنوان مثال، ممکن است به شما توصیه کنند:

  • * مصرف غذاهای سرشار از کلسترول، چربی های اشباع شده و چربی های ترانس را محدود کنید.
  • * منابع پروتئینی بدون چربی مانند مرغ، ماهی و حبوبات را انتخاب کنید.
  • * غذاهای متنوعی از فیبر بالا مانند میوه ها، سبزیجات و غلات کامل بخورید.
  • * به جای غذاهای سرخ شده، غذاهای پخته، کبابی، بخارپز و برشته را انتخاب کنید.
  • * در صورت امکان از فست فود و غذاهای شیرین و از پیش بسته بندی شده خودداری کنید.

 

غذاهایی که دارای کلسترول، چربی های اشباع شده یا چربی های ترانس هستند عبارتند از:

  • * گوشت قرمز، زرده تخم مرغ و محصولات لبنی پرچرب
  • * غذاهای فرآوری شده با کره کاکائو یا روغن نخل
  • * غذاهای سرخ شده مانند چیپس سیب زمینی، پیاز حلقه ای و مرغ سرخ شده
  • * برخی از محصولات پخته شده مانند برخی از کلوچه ها و کوکی ها

 

خوردن ماهی و سایر غذاهای حاوی اسیدهای چرب امگا 3 ممکن است به کاهش سطح LDL کمک کند. به عنوان مثال، ماهی قزل آلا، ماهی خال مخالی و شاه ماهی منابع غنی امگا 3 هستند. گردو، بادام، دانه کتان آسیاب شده و آووکادو نیز حاوی امگا 3 هستند.

مراجعه شود به: امگا3-6-9

داروهای کلسترول

در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهایی برای کمک به کاهش سطح کلسترول تجویز کند.

استاتین ها رایج ترین داروهایی هستند که برای کلسترول بالا تجویز می شوند. آنها مانع از تولید کلسترول بیشتر در کبد می شوند.

 

نمونه هایی از استاتین ها عبارتند از:

 

پزشک همچنین ممکن است داروهای دیگری را برای کلسترول بالا تجویز کند، مانند:

  • * نیاسین
  • * رزین ها یا مواد جداکننده اسید صفراوی، مانند کولسوالام (ولچول)، کلستیپول (کولستید)، یا کلستیرامین (پروالیت)
  • * مهارکننده های جذب کلسترول، مانند ازتیمیب (Zetia)
  • * مهارکننده‌های PCSK9، مانند alirocumab (Praluent) و evolocumab (Repatha)

 

برخی از محصولات حاوی ترکیبی از داروها برای کمک به کاهش جذب کلسترول بدن از غذاها و کاهش تولید کلسترول در کبد هستند. یک مثال ترکیبی از ازتیمیب و سیمواستاتین (ویتورین) است.

درمان های خانگی برای کاهش کلسترول به طور طبیعی

در برخی موارد، ممکن است بتوانید سطح کلسترول را بدون مصرف دارو کاهش دهید. به عنوان مثال، ممکن است خوردن یک رژیم غذایی مغذی، ورزش منظم، و اجتناب از سیگار کشیدن کافی باشد.

کلسترول

برخی افراد همچنین ادعا می کنند که برخی مکمل های گیاهی و تغذیه ای ممکن است به کاهش سطح کلسترول کمک کند. به عنوان مثال:

  • * سیر
  • * زالزالک
  • * گون
  • * برنج مخمر قرمز
  • * مکمل های گیاهی استرول و استانول
  • * پسیلیوم بور که در پوسته دانه پسیلیوم یافت می شود
  • * دانه کتان آسیاب شده

 

با این حال، سطح حمایت از این ادعاها متفاوت است. همچنین، سازمان غذا و دارو (FDA) هیچ یک از این محصولات را برای درمان کلسترول بالا تایید نکرده است. تحقیقات بیشتری لازم است تا بدانیم آیا آنها می توانند به درمان این بیماری کمک کنند یا خیر.

همیشه قبل از مصرف هر گونه داروهای گیاهی یا مکمل غذایی با پزشک خود صحبت کنید. در برخی موارد، ممکن است با داروهای دیگری که مصرف می کنید تداخل داشته باشند. 

مطالعه بیشتر: راه هایی برای جلوگیری از تداخل دارویی مرگبار

چگونه از کلسترول بالا جلوگیری کنیم؟

شما نمی توانید عوامل خطر ژنتیکی کلسترول بالا را کنترل کنید. با این حال، عوامل مربوط به سبک زندگی قابل مدیریت هستند.

 

برای کاهش خطر ابتلا به کلسترول بالا:

  • * یک رژیم غذایی مغذی داشته باشید که کلسترول پایین و چربی حیوانی و فیبر بالایی داشته باشد.
  • * از مصرف زیاد الکل خودداری کنید.
  • * وزن متوسط خود را حفظ کنید.
  • * به طور منظم ورزش کنید.
  • * از سیگار کشیدن خودداری کنید.

 

توصیه های پزشک را برای غربالگری معمول کلسترول دنبال کنید. اگر در معرض خطر کلسترول بالا یا بیماری عروق کرونر قلب هستید، احتمالاً پزشک به شما پیشنهاد می کند که سطح کلسترول خود را به طور منظم آزمایش کنید.

سخن آخر

- در بیشتر موارد، کلسترول بالا هیچ علامتی ندارد. اما بدون درمان، کلسترول بالا می تواند باعث مشکلات جدی سلامتی شود. خبر خوب این است که پزشک می تواند به شما در مدیریت این وضعیت کمک کند و در بسیاری از موارد می تواند به شما در جلوگیری از عوارض هم کمک کند. 

- برای اطلاع از داشتن کلسترول بالا، از پزشک بخواهید که سطح کلسترول شما را آزمایش کند، به خصوص اگر 20 سال یا بیشتر دارید. 

- برای کاهش خطر عوارض ناشی از کلسترول بالا، عادات سبک زندگی سالم را رعایت کنید و از برنامه درمانی توصیه شده پزشک پیروی کنید. 

- خوردن یک رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و اجتناب از محصولات تنباکو ممکن است به شما در دستیابی و حفظ سطح کلسترول سالم کمک کند. همچنین می تواند به کاهش خطر عوارض ناشی از کلسترول بالا کمک کند.

 


وبسایت داروخانه مرکزی امام رضا مشهد | بانک اطلاعات دارویی ، اخبار و مقالات پزشکی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:

برچسب ها: کلسترول

درج نظر



سوالات کاربران
تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.