مقاومت آنتی بیوتیکی

مقاومت آنتی بیوتیکی

مقاومت آنتی بیوتیکی

مقاومت آنتی بیوتیکی توانایی باکتری ها برای مقاومت در برابر قدرت ضد میکروبی آنتی بیوتیک ها است. به عبارت ساده، آنتی بیوتیک هایی که برای درمان عفونت استفاده می شوند، دیگر نمی توانند به فعالیت بپردازند. مقاومت آنتی بیوتیکی یک تهدید جهانی است و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) در ایالات متحده مقاومت آنتی بیوتیکی را به عنوان یکی از نگرانی های مهم خود در نظر گرفته است. ابتلا به عفونت باکتریایی مقاوم به دارو ممکن است منجر به مراقبت های بیمارستانی طولانی تر و پر هزینه تر شده و خطر مرگ ناشی از عفونت را افزایش دهد.

سوالاتی که برای کمک به درک این موضوع مطرح می شوند عبارتند از:

  • باکتری مقاوم به آنتی بیوتیک چیست؟
  • کدام نوع باکتری ها بسیار مقاوم هستند؟
  • چرا مقاومت آنتی بیوتیکی بسیار مهم است؟
  • بیماران و کارکنان مراکز بهداشتی درمورد مقاومت آنتی بیوتیک چه کاری می توانند انجام دهند؟
  • در مورد آینده مقاومت آنتی بیوتیکی چه می توان کرد؟

باکتری مقاوم در برابر آنتی بیوتیک چیست؟

باکتری مقاوم به آنتی بیوتیک ، باکتری ای است که نمی تواند به طور کامل توسط یک آنتی بیوتیک مهار و یا کشته شود. آنتی بیوتیک ممکن است قبل از مقاومت موثر واقع شده باشد . با این حال، باکتری ها می توانند به نحوی با سازگاری در ساختار یا عملکرد خود، موجب جلوگیری از انهدام باکتری توسط آنتی بیوتیک شوند. این مکانیسم ممکن است از چندین راه صورت گیرد.

  • باکتری ها می توانند آنتی بیوتیک را قبل از اعمال اثرات آن، خنثی کنند
  • باکتری ها ممکن است بتوانند آنتی بیوتیک را به بیرون پمپ کنند
  • باکتری ممکن است موجب تغییر محل (گیرنده) اتصال آنتی بیوتیک برای عملکرد طبیعی آن شوند
  • باکتری ها می توانند موجب جهش و انتقال ماده ژنتیکی که برای مقاومت به باکتری های دیگر کد شده است، گردند.

 باکتری مقاوم که در برابر تاثیر آنتی بیوتیک زنده می ماند، قادر به تکثیر، گسترش به دیگران و ایجاد عفونت های بیشتر در محیط خانواده، جامعه و یا محیط های بهداشتی است. این عفونت ها، به نوبه خود، نسبت به دور دیگری از آنتی بیوتیک های مشابه مقاومت بیشتری دارند. [ علت ناتوانی آنتی بیوتیک در برابر ویروس ]

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) لیستی از 18 تهدید مهم مقاومت دارویی را تهیه و به ایالات متحده ارسال کرده است. سطوح خطر در دسته های فوری، جدی و مرتبط گروه بندی می شوند. تهدیدات فوری شامل: کلستریدیوم دیفیسیل، انتروباکتریاسه مقاوم به کرباپنم و نایسریا گنوره آ می باشند. تهدیدات دیگر ممکن است در اینجا مشاهده شود.

فهرست باکتری های رایج با مقاومت بالای آنتی بیوتیکی *

برای به دست آوردن درک بهتر از مقاومت آنتی بیوتیکی، جدول زیر لیستی از باکتری های رایج که مقاومت بسیار شدیدی دارند، آنتی بیوتیک هایی با فعالیت کاهش یافته و آنتی بیوتیک هایی که ممکن است برای درمان باکتری های مقاوم مناسب باشد، دیده می شود. انتخاب نهایی یک رژیم درمانی آنتی بیوتیک همیشه باید با توجه به نتایج آزمایش حساسیت میکروبی تنظیم شود.

مقاومت های باکتریایی موجود و در حال ظهور نوع عفونت های بالینی مهم و قابل توجه آنتی بیوتیک های مرتبط با مقاومت* گزینه های درمانی (بر اساس نوع آلودگی، آزمایش های حساسیت، دستورالعمل های محلی، ارائه بالینی، روش تجویز خوراکی یا تزریقی )

استافیلوکوک آرئوس مقاوم به متی سیلین

 (MRSA) 
کوکسی گرم (+)

عفونت بافت نرم/پوست، عفونت مجاری ادراری، باکتریمی، سندروم شوک توکسیک، پنومونی، استئومیلیت، اندوکاردیت ها، مننژیت ها؛ وابسته به کاتترهای وریدی

آنتی بیوتیک های بتا لاکتام (مانند اکساسیلین، پنی سیلین، نفسیلین، آموکسی سیلین و بیشتر سفالوسپورین ها) اریترومایسن

وریدی: وانکومایسین یا داپتومایسین(وریدی، انتخاب اول) سفتارولین، تلاوانسین، دالباوانسین؛ لینزولاید؛ تدیزولاید؛ اوریتاوانسین

جایگزین های خوراکی: کلیندامایسین؛ ماینوسایکلین؛ داکسی سایکلین؛
TMP-SMX;

لینزولاید؛ تدی زولاید دالباوانسین؛ تلاوانسین

استافیلوکوک آرئوس مقاوم و وانکومایسین واسط

 (VISA/hVISA/VRSA)
کوکسی گرم (+) عفونت بافت نرم/پوست، عفونت مجاری ادراری، باکتریمی، سندروم شوک توکسیک، پنومونی، استئومیلیت، اندوکاردیت ها، مننژیت ها وانکومایسین؛ آنتی بیوتیک های بتا لاکتام (مانند اکساسیلین، پنی سیلین، نفسیلین، آموکسی سیلین و بیشتر سفالوسپورین ها) اریترومایسن تستهای درون آزمایشگاهی باید راهنمای انتخاب قرار گیرند؛ داپتومایسین، لینزولاید، تلاوانسین، سفتارولین، یا کینوپریستین، دالفوپریستین
اجتماع حاصل از استافیلوکوک های مقاوم به متی سیلین (cMRSA)  کوکسی گرم (+) پنومونی نکتوست عفونت های پوستی، جوش، آبسه (دیده شده در مواد مخدر مصرف کننده IV، ورزشکاران با تجهیزات، مراکز نگهداری روزانه، پرسنل نظامی، زندان ها)؛ زهکشی آبسه درمان اصلی است با آنتی بیوتیک تنها در صورت نیاز آنتی بیوتیک های بتا لاکتام (مانند اکساسیلین، پنی سیلین، نفسیلین، آموکسی سیلین و بیشتر سفالوسپورین ها) اریترومایسن

داکسی سیکلین یا ماینوسیکلین؛ کلیندامایسین؛ لینزولاید؛

TMP-SMX;

لینزولاید؛ تدی زولاید

استرپتوکوک پنومونیا (مقاومت چند دارویی)

دیپلوکوک گرم (+)

پنومونی، مننژیت، عفونت گوش میانی، عفونت برونش ها، باکتریمی، عفونت داخل شکمی، سلولیت، آرتریت

مقاومت چند دارویی؛ پنی سیلین جی، سفالوسپورین ها،

اریترومایسین، تتراسیکلین، داکسی سیکلینTMP-SMX,

برای مقاومت چند دارویی در نظر گرفته می شود: وانکومایسین+/-، ریفامپین؛ فلوروکینولون ها ( جمی فلوکساسین، موکسی فلوکساسین، لووفلوکساسین)

 سرعت مقاومت در حال افزایش است.

جایگزین ها: لینزولاید؛ کلیندامایسین؛ ایمی پنم/ سیلاستین

اشرشیا کولی (E. Coli) -

بتالاکتاماز های وسیع الطیف(ESBL) 
میله ای گرم (-) عفونت های ادراری پنی سیلین ها، سفالوسپورین ها، فلوروکینولون ها، آزترئونام

کاربپنم ها مانند ارتاپنم، دوریپنم، مروپنم، ایمی پنم/سیلاستین؛ فسفومایسین

(عفونت ادراری) سفپیم با دوز بالاتر (2 گرم هر 8 ساعت)

انتروکوک فاسیوم

 (E. faecium)
انتروکوک های مقاوم به ونکومایسین (VRE) 
دیپلوکوک گرم (+) مننژیت، عفونت مجاری ادراری، باکتریمی (مربوط به کاتتر وریدی مرکزی)، اندوکاردیت، عفونت های ناحیه جراحی وانکومایسین؛ استرپتومایسین؛ جنتامایسین؛ پنی سیلین؛ آمپی سیلین؛ سایر بتالاکتام ها و آمینوگلیکوزید ها

لینزولاید؛ داپتومایسین؛

تایگسیکلین

جایگزین: کینوپریستین-دالفوپریستین

سودوموناس آئروژنوزا (گونه های مقاوم در برابر چندین دارو)

میله ای گرم (-) عفونت مجاری ادراری، عفونت های گردش خون، پنومونی ها، عفونت های پوستی و بافت نرم، اندوکاردیت، مننژیت، عفونت های ناحیه جراحی

ایمی پنم/ سیلاستین، مروپنم، پنی سیلین های ضد پسودومونایی، سفالوسپورین های خوراکی

کولیستین، پلی میکسین بی ( برای گونه های مقاوم به چند دارو)؛ سفتازیدیم- آویباکتام یا سفتولوزان-تازوباکتام مورد استفاده

برای مشکلات داخل شکمی یا عفونت های مقاوم مجاری ادراری در برابر داروهای دیگر

کلبسیلا پنومونیا- بتالاکتاماز های وسیع الطیف

 (ESBL) 
میله ای گرم (-)

پنومونی، عفونت مجاری ادراری، عفونت های مجاری فوقانی تنفسف عفونت های ناحیه زخم جراحی

بتا لاکتام؛ سفالوسپورین های نسل 2 و 3؛ آزترونام؛ کرباپنم ها کرباپنم ها: ایمی پنم، مروپنم، ارتاپنم، دوری پنم؛ احتمالا سفتولوزان- تازوباکتام، سفتازیدیم-آویباکتام

مایکوباکتریوم توبرکلوزیس مقاوم به چند دارو

 (MDR-TB) 
acid-fast توبرکلوزیس (عفونت ریوی)

ایزونیازید؛ ریفامپین؛ احتمالا استرپتومایسین

عوامل متعدد مورد نیاز برای درمان گروه های توصیه شده WHO (به روز رسانی تا 2016، حداقل پنج دارو): پریزینآمید، یک فلوروکینولون، یک ماده تزریقی (یعنی آمیکاسین) و دو عامل اضافی (اتیونامید، سیکلوسیرین، لینزولاید، کلوفازیمین)؛ ممکن است بر اساس در دسترس بودن دارو نیاز به جایگزینی سایر عوامل باشد.

آسینتوباکتربومانی (مقاوم به کارباپنم)

 میله ای گرم (-)  بیماران مبتلا به ضعف سیستم ايمنی: پنومونی (معمولا وابسته به ونتیلاتور)، عفونت مجاری ادراری، سپتیسمی، عفونت های وابسته به کاتتر ورید مرکزی، عفونت های ناشی از زخم ها  

ایمی پنم؛ مروپنم؛ عوامل ضد سودومونا، فلوروکینولون ها، کارباپنم ها؛

معمولا به تمام بتا-لاکتام ها و فلوروکینولون ها مقاومند
 پلی میکسین ها (یعنی کولستین و پلی مکسین B)؛ افزودن عامل دوم، مانند کرباپنم، میانوسیکلین، تیگیسیکلین یا ریفامپین ممکن است ترجیح داده شود.
 

استافیلوکوک اپیدرمیدیس (مقاوم به متی سیلین)

 گرم (+)  باکتریمی، کاتتر، ایمپلنت و عفونت وابسته به پروتز (تشکیل بیوفیلم)، اندوکاردیت ها  پنی سیلین، آموکسی سیلین  

وانکومایسین (عامل انتخابی در درمان تجربی)

در صورت آلوده شدن ایمپلنت ، ممکن است جراحی حذفی یا جایگزینی لازم باشد؛ وانکومایسین +/- (ریفامپین + جنتامایسین)

رژیم های جایگزین در صورت مقاومت به وانکومایسین: داپتومایسین، لینزولاید، کینوپریستین-دالفوپریستین


UTI = عفونت مجاری ادراری،

 TMP-SMX = تریمتوپریم سولفامتوکسازول

* توجه: این جدول فهرست جامعی از تمام باکتری های مقاوم و درمان های ممکن را ارائه نمی دهد. الگوهای مقاومت آنتی بیوتیکی دائما در حال تکامل هستند و باکتری ها ممکن است همیشه مقاومت آنتی بیوتیکی را در هر بیمار نشان ندهند. در همه موارد، انتخاب آنتی بیوتیک باید براساس محل عفونت و نحوه بروز علائم بالینی توسط یک متخصص بالینی، محیط کشت / حساسیت و سایر نتایج آزمایشگاهی مورد نیاز، الگوهای مقاومت / حساسیت منطقه ای و خصوصیات بیمار مورد ارزیابی قرار گیرد. در بسیاری از موارد، سرپرستی یک تیم ارائه دهندگان خدمات بهداشتی، از جمله متخصص بیماری های عفونی، ممکن است در این امر مورد نیاز باشد.

چرا مقاومت آنتی بیوتیکی بسیار مهم است؟

مصرف بیش از حد و سوء استفاده از آنتی بیوتیک ها در سراسر جهان منجر به  این امر گردیده است که مقاومت آنتی بیوتیکی به مسئله بهداشت جهانی تبدیل شود. ممکن است عفونت های مقاوم به آنتی بیوتیک رخ دهد، و در شرایط بدتر، آنتی بیوتیکی موثر برای عفونت وجود نداشته باشد. این موضوع در مورد یک عفونت جدی می تواند تهدید کننده زندگی باشد.

یکی از دلایل مقاومت باکتری ها این است که آنتی بیوتیک ها اغلب به دلیل بیماری ناشی از ویروس به طور نامناسب مورد استفاده قرار می گیرند. آنتی بیوتیک ها نمی توانند بیماری های ویروسی را از بین ببرند. نمونه هایی از بیماری هایی که از طریق ویروس ها ایجاد می شوند عبارتند از:

  • گلو درد (فارنژیت)
  • سرفه، سرماخوردگی و آبریزش بینی (رینیت)
  • عفونت های سینوسی، عفونت های دستگاه تنفسی (سینوزیت، برونشیت)
  • آنفلوآنزا (ویروس آنفلوآنزا)

بسیاری از بیماری های ویروسی داروd خاصی ندارند و "خود محدود شونده" هستند، به این معنی که سیستم ایمنی بدن بیمار قادر به مبارزه در برابر بیماری می باشد. بیمار مبتلا به بیماری ویروسی همچنین می تواند به استراحت بپردازد، مقدار زیادی مایعات بنوشد و برای جلوگیری از علائم ناشی از بیماری از داروهایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای تسکین تب و یا درد بدن استفاده شود.

گاهی اوقات، در عفونت های پیچیده و طولانی مدت، باکتری ها نیز ممکن است حمله کنند و باعث عفونت ثانویه شوند. در این موارد در صورت نیاز ، ممکن است پزشک یک آنتی بیوتیک تجویز نماید.

بیماران و کارکنان مراکز بهداشتی برای جلوگیری از گسترش مقاومت به آنتی بیوتیک چه کارهایی می توانند انجام دهند؟

در فرد بیماری که عفونت ناشی از یک ویروس مانند سرفه، سرما خوردگی و آنفولانزا وجود دارد، نباید درخواست یا تقاضای تجویز آنتی بیوتیک صورت گیرد. آنتی بیوتیک عفونت ویروسی را درمان نمی کند و بیمار تنها ممکن است عوارض جانبی داروهای غیر ضروری را تجربه کند.

برای کمک به بیماران مبتلا به عفونت ویروسی راه های دیگری نیز ممکن است وجود داشته باشد.

بیماران نباید از آنتی بیوتیک های تجویز شده برای دیگران استفاده کنند و نباید آنتی بیوتیک خود را با دیگران به اشتراک بگذارند. همچنین، بیماران هر گونه آنتی بیوتیکی را که ممکن است از یک بیماری قبلی کنار گذاشته باشند باید دور بیندازند و نباید از آن برای درمان سایر عفونت ها استفاده کنند. چرا؟

  • ممکن است آنتی بیوتیک مناسب برای عفونت مورد نظر باشد.
  • ممکن است تاریخ گذشته و بی تاثیر باشد.
  • ممکن است برای یک دوره کامل دارو به میزان کافی وجود نداشته باشد.
  • اگر بیماری جدید یک عفونت ویروسی باشد، آنتی بیوتیک مورد نیاز نیست.
  • اگر عفونت به درستی درمان نشود، باکتری مقاوم به آنتی بیوتیک به دیگران نیز می تواند گسترش یابد.

همه این شیوه ها می توانند مشکل مقاومت آنتی بیوتیکی را افزایش دهند.

در حال حاضر به روز بودن واکسیناسیون اهمیت زیادی دارد. برخی از واکسن ها می توانند از بیماری های باکتریایی جلوگیری کنند. در صورت عدم استفاده از واکسن و ابتلا به آن عفونت نیاز به یک آنتی بیوتیک وجود دارد. واکسن ضد ویروسی، مانند آنفولانزا، می تواند به جلوگیری از بیماری اولیه کمک کند که ممکن است در صورت همراه شدن با یک عفونت باکتریایی ثانویه (مانند پنومونی)، در نهایت نیاز به مصرف آنتی بیوتیک می باشد.

هنگامی که بیماری نسخه تجویزی آنتی بیوتیک دریافت می کند، گام بعدی مبارزه با مقاومت و اطمینان از مصرف مطمئن دارو می باشد. بسیاری از آنتی بیوتیک ها می توانند گران باشند. ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی می توانند در صورت دسترسی به آنتی بیوتیک های عمومی که قادر به درمان عفونت باکتریایی خاص می باشد، آن را تجویز و به بیمار می دهند. یک داروی عمومی ممکن است مقرون به صرفه تر باشد و عفونت را فقط به خوبی داروی تجاری با هزینه بالاتر درمان کند. اگر بیماری استطاعت پرداخت هزینه آنتی بیوتیک خود را ندارد، باید از پزشک یا داروساز خود بخواهید تا داروی جایگزین و کم هزینه تر را تجویز نماید.

تکمیل دوره درمانی کامل آنتی بیوتیک برای جلوگیری از مقاومت در برابر آنتی بیوتیک ها مهم است و باعث جلوگیری از عود مجدد عفونت می شود. حتی اگر بیماران در چند روز اول درمان بهتر یا حتی درمان شوند نیز باید تمام دوره آنتی بیوتیک خود را به اتمام برسانند.

در مورد آینده مقاومت آنتی بیوتیکی چه روی خواهد داد؟

اداره غذا و داروی آمریکا (FDA) و مرکز کنترل بیماری ها (CDC) اقداماتی را برای کمک به کاهش مقاومت آنتی بیوتیک آغاز کرده اند. FDA مقررات مربوط به برچسب زنی داروها را صادر کرده و توصیه های لازم برای تجویز صحیح و منطقی آنتی بیوتیک ها توسط تیم درمانی را ارائه می دهد.

FDA همچنین مشوق انجام تحقیقات جدید در زمینه رژیم های آنتی بیوتیکی، واکسن ها و آزمایش های تشخیصی می باشد. در واقع، طی چند سال گذشته، چندین آنتی بیوتیک جدید برای مبارزه با عفونت های خطرناک همچون "superbug" که نسل بعدی آنتی باکتریال  Avycaz (سفتازیدیم-آوی باکتام) و دارای تاییدیه ی FDA در فوریه 2015 است ، تایید شده اند.

درسال های 2014-2015 FDA پنج مورد آنتی بیوتیک جدید را برای اولین بار طی چندین سال تایید کرد. این آنتی بیوتیک های جدید تحت برنامه تولیدات واجد شرایط در بیماری های عفونی(QIDP) توسط FDA برای تشویق توسعه آنتی بیوتیک ها تایید شده اند. این برنامه با بازنگری سریع و 5 سال بیشتر در ویژگی های بازاریابی محصولات انگیزه ای برای تولید کنندگان فراهم می کند.

آنتی بیوتیک هایی که جدیدا تصویب شده است شامل:

  • (Dalvance (dalbavancin - یک آنتی بیوتیک نیمه صناعی لیپوگلیکوپپتیدی ؛ تایید شده در ماه می 2014 برای درمان بزرگسالان مبتلا به عفونت حاد باکتریایی پوست و ساختاری مانند پوست ناشی از ارگانیسم های حساس گرم مثبت؛ که به صورت تزریق داخل وریدی داده می شود.
  • (Sivextro (tedizolid- آنتی بیوتیک اکسازولیدینونی؛ تأیید شده در ژوئن 2014 برای درمان بزرگسالان مبتلا به عفونت حاد باکتریایی پوست و ساختاری مانند پوست ناشی از ارگانیسم های حساس گرم مثبت؛ که به صورت خوراکی و یا تزریق داخل وریدی داده می شود.
  • (Orbactiv (oritavancin - یک آنتی بیوتیک نیمه صناعی لیپوگلیکوپپتیدی ؛ تایید شده در ماه اوت 2014 برای درمان بزرگسالان مبتلا به عفونت حاد باکتریایی پوست و ساختاری مانند پوست ناشی از ارگانیسم های حساس گرم مثبت؛ که به صورت تزریق داخل وریدی داده می شود.
  • (Zerbaxa (ceftolozane-tazobactam – تایید شده در دسامبر 2014؛ ترکیبی از آنتی بیوتیک تزریقی سفالوسپورین-مهار کننده بتا لاکتاماز برای درمان عفونت های پیچیده داخل شکمی (با مترونیدازول) و عفونت های پیچیده دستگاه ادراری از جمله پیلونفریت؛ که به صورت تزریق داخل وریدی داده می شود.
  • ceftazidime-avibactam) Avycaz) - تأیید شده در فوریه 2015؛ ترکیبی از آنتی بیوتیک تزریقی سفالوسپورین-مهار کننده بتا لاکتاماز برای درمان عفونت های پیچیده داخل شکمی (با مترونیدازول) و عفونت های پیچیده دستگاه ادراری از جمله پیلونفریت؛ که به صورت تزریق داخل وریدی داده می شود.
  • مقاومت آنتی بیوتیک اپیدمی است که هر کس می تواند به جلوگیری از آن کمک کند: به طور کلی پزشکان و کلیه کادر درمانی، بیماران و مراقبین بهداشت، آموزش و پرورش، مصرف منطقی آنتی بیوتیک ها و پیروی از 100٪ بیماران از رژیم های دارویی همگی در جلوگیری از گسترش مقاومت آنتی بیوتیکی، نقش کلیدی ایفا می کنند.


مترجم : دکتر نرگس الهدادی
موسسه خدمات دارویی رضوی | بانک اطلاعات دارویی ، اخبار و مطالب پزشکی و سلامت
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:

درج نظر



سوالات کاربران
تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.