سکته قلبی علائم ، عوامل خطر و پیشگیری و درمان

سکته قلبی علائم ، عوامل خطر و پیشگیری و درمان

سکته قلبی علائم ، عوامل خطر و پیشگیری و درمان

 یکی از مهم ترین بیماری هایی که همیشه باید برای پیشگیری از آن تلاش کرد بیماری سکته قلبی است ؛ زیرا سکته قلبی ممکن است پایانی ناخوشایند به همراه داشته باشد . برخی از حملات قلبی ناگهانی و شدید هستند . اما اکثر آنها به آهستگی آغاز می شوند و با درد یا ناراحتی خفیفی همراه هستند . در این مقاله به علائم و درمان و پیشگیری از سکته قلبی میردازیم .

سکته قلبی یا انفارکتوس میوکارد عبارت است از صدمه به قسمتی از عضله قلب ،که بعلت انسداد در رگهای کرونری (رگهای تغذیه کننده عضله قلب ) و جریان خون قطع گردد  در آن قسمت اتفاق می افتد لخته درون رگ کرونری جریان خون و اکسیژن رسانی به عضله قلبی را مختل می کند،که سبب مرگ سلول های قلبی در آن ناحیه می شود. ماهیچه قلبی آسیب دیده توانایی خود برای انقباض از دست می دهد، و عضله قلبی باقیمانده برای جبران منطقه آسیب دیده واردعمل خواهد شد. گاهی ، استرس شدید ناگهانی می تواند یک حمله قلبی را شروع کند

انواع سکته قلبی

عملکرد پلاکت در بروز انواع سکته قلبی

هنگامی که چربی داخل شریان‌ها ایجاد شود.باعث اسیب به رگهای خونی شده و سلول‌های دیواره‌های خونی برای ترمیم خود، مواد شیمیایی تولید می‌کنند تا از دیواره‌ها محافظت کنند. ضایعات سلولی، پروتئین‌ها و کلسیم به این سلول‌های ملتهب می‌چسبند و پلاکت‌ها را در شریان‌های خونی ایجاد می‌کنند، که به مرور زمان اندازه پلاکت‌ها تغییر می‌کند. در بسیاری موارد این پلاکت‌ها نرم و انعطاف پذیر هستند؛ اما کم‌کم توسط چربی موجود در خون سخت و بزرگ می‌شوند و به مرور زمان در اطراف پلاکت‌ها لخته خون ایجاد می‌شود، که این لخته‌های خونی مانع از عبور جریان مناسب خون در رگ‌ها شده و احتمال وقوع سکته قلبی افزایش پیدا می‌کند.

ایسکمی

زمانیکه لخته خون مانع گردش و حرکت خون به سمت قلب شود. از آن به عنوان ترومبوز کرونری یا انسداد کرونر یاد می‌شود. در این حالت بر اثر این انسداد عضلات قلب از اکسیژن و مواد مغذی محروم می‌شوند و اصطلاحاً سکته قلبی به نام ایسکمی رخ می‌دهد. سکته ایسکمی در مدت زمان کوتاهی آسیب‌های جدی به بدن وارد می کند. در این سکته ممکن است به شکل ناگهانی پلاکت درون شریانی دچار پارگی شوند. در این صورت احتمال افزایش آسیب دیدگی قلب براثر سکته بیشتر خواهد بود.

هر عروق کرونری خون را به یک عضله در قلب می‌رساند اگر شریان مسدود شود هیچ منبع خون دیگری وجود ندارد که اکسیژن را به عضلات قلب برساند.

مقدار آسیب وارد شده به قلب بسته به اندازه عضله و نوع شریانی دارد که مسدود شده است.

اسپاسم کرونر

سکته قلبی ممکن است بر اثر اسپاسم عروق کرونر رخ دهد. طی اسپاسم کرونر سرخرگ‌های عروق کرونر به طور ناگهانی فشرده می‌شوند، که این امر باعث کم شدن جریان خون و کمبود اکسیژن در عضلات قلب می‌شود. این نوع سکته ممکن است در حالت استراحت رخ دهد. همچنین این سکته در افراد بدون داشتن بیماری در قلب و عروق نیز بسیار مشاهده می‌شود. اگر اسپاسم عروق در زمان طولانی رخ دهد می‌تواند منجر به آسیب جدی به عضلات قلب شود، زیرا کمبود اکسیژن در مدت زمان طولانی می‌تواند منجر به مرگ سلول‌های قلب و آسیب دیدگی جدی شود.

سکته قلبی خفیف

هنگامی که عضلات قلب دچار کمبود اکسیژن شوند آسیب می‌بینند. اگر کمبود اکسیژن براثر انسداد عروق منجر به کاهش جریان خون شود برای مدت کوتاهی رخ دهد کسته خفیف است. معمولاً سکته خفیف با برقراری جریان دوباره خون به شکل خود به خود برطرف می‌شود، همچنین سکته قلبی خفیف، می‌تواند منجر به آسیب دیدگی‌های کوچک به عضلات قلب شود که اغلب خیلی جدی نیستند. بهتر است بدانید علائم سکته قلبی خفیف مانند علائم سکته قلبی کامل است؛ اما این علائم ناپایدار هستند و این علائم بعد از چند دقیقه رفع شوند.

علائم سکته قلبی

برخی از شایع ترین علائم سکته قلبی عبارتند از :

درد پشت جناق سینه (استخوان وسط سینه) یک علامت عمده ی حمله قلبی است که ممکن است دو دقیقه یا بیشتر طول بکشد ولی در بسیاری افراد ،بخصوص در افراد مسن و بیماران دیابتی درد ممکن است ناچیز باشد یا حتی اصلاً وجود نداشته باشد

اغلب درد از ناحیه سینۀ به بازوها یا شانه، گردن، فک، شکم یا پشت انتشار می یابد. گاهی اوقات درد تنها در یکی از این نواحی احساس می شود . درد ممکن است شدید و زیاد یا خفیف و نامشخص باشد. درد به صورت های زیر احساس می شود:

1- فشار و سنگینی در قفسه سینه و احساس درد در معده

2- درد شدید در دست

3- تهوع ، استفراغ یا تعریق سرد می تواند با درد همراه باشد 

4 - اضطراب و غش کردن

عوامل خطر سکته قلبی

مهمترین عومل خطر در بیماری سکته قلبی عبارتند از:

  1. سیگار
  2. فشار خون بالا
  3. چربی زیاد رژیم غذایی
  4. کنترل نامناسب کلسترول خون
  5. بیماری قند خون
  6. جنس مذکر(سکته قلبی در مردان بیشتر است)
  7. سن ، احتمال سکته قلبی با افزایش سن بیشتر می شود
  8. وراثت
  9. اضافه وزن

سکته ممکن است که بر اثر فشارهای روانی، استرس‌های زندگی ماشینی، مشکلات اقتصادی و اخبار دلهره‌آفرین به وجود بیاید . به عنوان مثال بعد از یک حادثه بزرگ مثل سیل ، آمار سکته‌های قلبی تا چند ماه بالا می‌رود.

جالب است بدانید که آقایان 10 سال زودتر از خانم‌ها در معرض خطر سکته قلبی قرار دارند . این خطر برای آقایان از حدود 50 سالگی و برای خانم‌ها از 60 سالگی آغاز می‌شود. زیرا هورمون‌های زنانه از بدن در برابر عوامل خطرساز سکته محافظت می‌کنند اما با آغاز یائسگی و کاهش ترشح هورمون‌های زنانه ، خانم‌ها نیز به‌تدریج در معرض خطر سکته قرار می‌گیرند.

سکته قلبی در فصل‌های سرد و ساعت‌های اولیه صبح بیشتر اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال خیلی از افراد در فصل زمستان و حدود ساعت 5 و 6 صبح در خواب یا هنگام بیدار شدن از خواب دچار سکته قلبی می‌شوند.

استفاده از ساعت‌های زنگ‌دار برای بیدار شدن یا بیدار کردن فرد به‌طور ناگهانی نیز خطر سکته را بالا می برد .

احتمال سکته در روز اول هفته یعنی شنبه‌ها نیز بیشتر است زیرا در این روز افراد معمولا استرس‌های کاری بیشتری دارند.

درکل هر فعالیتی که با هیجان بالا و شوک همراه باشد، خطر سکته را در افراد مستعد افزایش می‌دهد. به عنوان مثال آمار سکته‌های قلبی در زمان بازی‌های مهم فوتبال بیشتر می‌شود.

کمک های اولیه در مواجهه با بیماری سکته قلبی

1- حتی المقدور بیمار را از هرگونه فعالیت اضافی مانند راه رفتن، دویدن، صعود از پلکان و ... باز دارید و وی را در وضعیت استراحت کامل قرار دهید. پس از دراز کشیدن باید چانه را کمی بالاتر قرار دهید تا مجرای هوا باز بماند و اکسیژن رسانی بخوبی انجام شود. در صورتی که فرد بیهوش است یا مشکل قورت دادن دارد نیز باید او را به پهلو بخوابانید.

2- سعی کنید بر روحیه خود مسلط باشید و تمامی تلاش خود را برای کاهش اضطراب بیمار بکار ببندید. از سر و صدا کردن، گریه و سایر مواردی که باعث اضطراب بیشتر بیمار می شود خودداری کنید.

3- از دادن خوراکی و آشامیدنی به بیمار اجتناب کنید.

4- در صورتی که بیمار ، دچار تنگی تنفس است، وی را در وضعیت نشسته قرار دهید و پاهایش را از تخت آویزان کنید.

5 - در صورتی که بیمار ، دچار افت فشار خون است وی را در وضعیت خوابیده قرار دهید و پاهایش را بالاتر از سطح بدن نگهدارید. . لباس های اطراف گردن و قفسه سینه را شل کنید

6 -انتقال هر چه سریع تر بیمار به مراکز درمانی با آمبولانس یا وسیله شخصی نکته بسیار مهمی است، بنابراین سعی کنید در این موارد، زمان را از دست ندهید.

7 - اگر بیمار بیهوش باشد سعی کنید عملیات احیاء قلبی عروقی را به درستی برایش اجرا نمایید .

در شبکه‌های اجتماعی برای مواجهه با علائم سکته قلبی و تا رسیدن اورژانس، سرفه توصیه شده بود‌. در حالی که بیمارانی که دچار حمله قلبی می‌شوند به دلیل بروز درد شدید در ناحیه قفسه سینه و احساس ضعف، بی‌حالی و سرگیجه قادر به بروز واکنش‌هایی چون سرفه نیستند‌. علاوه بر این چنین اقدامی برای کمک به فرد چندان موثر تلقی نمی‌شود و شاید بتواند فقط برای چند ثانیه افت فشار خون و کندی ضربان قلب را در شخص سکته کرده به تعویق بیندازد.

 باید ها و نباید های مواجهه با بیمار سکته قلبی

قرص آسپیرین یا نیتروگلیسیرین؟

همه افراد بویژه بیماران قلبی باید همیشه قرص آسپیرین و نیتروگلیسیرین (زیر زبانی) را همراه خود داشته باشند.

فرد هنگام درد قفسه سینه باید بنشیند و قرص نیتروگلیسیرین را در زیر زبان قرار دهد؛ زیرا در وضعیت ایستاده، مصرف آن باعث کاهش فشار خون می‌شود. قرص باید به طور طبیعی حل شود و نباید بلعیده شود. بیماری که دهانش خشک است قبل از مصرف قرص کمی آب بنوشد یا دهان خود را خیس کند و قبل از حل‌شدن قرص زبان خود را حرکت ندهد. در صورتی که پس از مصرف یک قرص درد کاهش نیافت، می‌توان به فاصله هر پنج دقیقه تا سه قرص استفاده کرد و منتظر رسیدن اورژانس شد. علاوه بر قرص زیرزبانی، مصرف آسپیرین نیز می‌تواند هنگام بروز علائم سکته مفید باشد. در این شرایط فرد باید یک قرص آسپیرین ۳۲۵ میلی‌گرمی جویدنی یا چهار قرص آسپیرین بچه (۸۰ میلی‌گرمی) را یکجا مصرف کند تا آمبولانس به محل برسد.

خوابیدن ممنوع

معمولا خستگی مفرط از علائم خفیف سکته قلبی بویژه در افراد مسن است. در چنین شرایطی افراد دچار خواب آلودگی می‌شوند و تصور می‌کنند با خواب کوتاه می‌توانند علائم را کاهش دهند. در حالی که خواب نمی‌تواند علائم سکته را کاهش دهد یا آن را از بین ببرد. پس فرد باید بلافاصله به مرکز درمانی منتقل شود.

پیشگیری از سکته قلبی

در تمامی بیماری ها برای پیشگیری همیشه سبک زندگی سالم که همراه با تغذیه و ورزش است توصیه می شود  .

  1. استفاده از رژیم ‌های غذایی کم نمک و سبزیجات و میوه
  2. اجتناب از مصرف غذاهای پر چرب و سرخ شده و روغن با کلسترول بالا
  3. انجام ورزش و فعالیت بدنی یکی از راههای مهم پیشگیری از سکته قلبی است که باید در تمام سنین انجام شود
  4. اجتناب از مصرف فست فود ها و نوشابه‌های گازدار تا حد امکان

اقدامات درمانی برای بیمار سکته قلبی

حمله قلبی یک اورژانس پزشکی است ،بستری و احتمالاً مراقبتهای ویژه زیر نظر پزشک مورد نیاز است.پایش مداوم نوار قلب سریعاً آغاز می شود،زیرا ضربانات نامنظم قلبی مهمترین علت مرگ در چند ساعت اول پس از حمله قلبی هستند. معمولاً اکسیژن تجویز می شود،حتی اگر اکسیژن خون طبیعی باشد.این امر اکسیژن کافی در اختیار بافتهای بدن می گذارد و کار قلب را کم میکند. نیتروگلیسرین وریدی یا سایر داروها برای کنترل درد و کاهش نیاز قلب به اکسیژن بکار می روند. داروهای ضد درد گاهی ممکن است برای یک حمله قلبی تجویز شوند.

احیای قلبی

شرکت در کلاس‌های آموزش کمک‌های اولیه برای احیای قلبی به همه افراد، بویژه کسانی که یک بیمار قلبی عروقی در خانواده دارند توصیه می‌شود‌. استفاده از تکنیک ماساژ قلبی در این کلاس‌ها به‌عنوان اولین و مهم ترین اقدام بعد از حمله قلبی به شخص آموزش داده می‌شود.البته این ماساژ برای کسانی مورد استفاده است که بیهوش شده‌اند و نبض ندارند. این افراد ممکن است تنفس نداشته باشند یا به‌طور غیرطبیعی نفس بکشند. ماساژ قلبی باعث می‌شود خون به حیاتی‌ترین عضو بدن یعنی مغز پمپاژ شود. درواقع اگر فعالیت قلب بیش از شش دقیقه متوقف شود و فرد ماساژ قلبی دریافت نکند، دچار مرگ مغزی خواهد شد.

احیا از طریق ماساژ قلبی 3 مرحله دارد؛

مرحله اول آن باز کردن راه هوایی است. با خم شدن سر، مجاری هوایی روی هم می‌خوابند و راه تنفس بسته می‌شود. بنابراین باید چانه بیمار را بالا گرفت و دهانش را باز نگه داشت.

مرحله بعدی، تنفس دهان به دهان است. مرحله سوم نیز به ماساژ قلبی مربوط می‌شود (2 بار تنفس به ازای 30 بار ماساژ قلبی). ماساژ قلب باید به قدری محکم باشد که به ماهیچه قلب فشار وارد شود و خون به گردش بیفتد. گاهی حتی ماساژ باعث شکستن دنده‌ها می‌شود اما جان بیمار مهم‌تر از این موضوع است.

ماساژ قلبی باید آنقدر ادامه پیدا کند تا خون به مغز برسد. گاهی اوقات هم می‌توان با وارد کردن یک مشت محکم به ناحیه قلب، بیمار را برگرداند زیرا این مشت می‌تواند به اندازه یک ژول الکتریسیته ایجاد کند.

مواد غذایی که باعث پیشگیری از سکته قلبی می شود

  • میوه ها و سبزیجاتی که داری فولیک اسید هستند مثل باقلا احتمال حمله قلبی را 20 درصد کاهش میدهند .
  • بادام، جو دو سر و سویا سه ماده‌ی غذایی مناسب یک رژیم غذایی ضد کلسترول !!
  • وقتی این مواد غذایی در رژیم مناسبی که از نظر چربی‌های اشباع شده فقیر است گنجانده شود، می‌تواند میزان کلسترول مضر را به میزان 28 درصد کاهش دهد که کمابیش برابر با تأثیر داروی «استاتین» است.
  • میوه ها وسبزیجات به دلیل داشتن آنتی اکسیدان بسیار موثر هستند . آنتی اکسیدان‌ها با التهاب، مقابله و از ایجاد انباشتگی در جداره‌ی رگ‌ها جلوگیری به عمل می‌آورند. این مواد مغذی همچنین جریان خون را در رگ‌ها بهتر کرده و از سکته قلبی پیشگیری می‌کنند.
  • منابع غذایی پتاسیم : موز – سیب زمینی – آلو – انگور
  • مصرف روزانه شیر ؛ محصولات لبنی سرشار از پتاسیم، منیزیم، کلسیم و عناصری هستند که فشار خون بالا را کاهش می‌دهد.
  • مصرف ماهی و غذاهای دریایی ، مصرف امگا 3 که در ماهی های تن و ماهی های آزاد است برای گردش خون و جلوگیری از ایجاد لخته پیشگیری می کند .
  • منیزیم موجود در جو، آرد و ذرت ، منیزیم باعث کاهش 30 درصدی سکته قلبی می شود .

تنظیم و گردآوری : واحد سلامت موسسه خدمات دارویی رضوی
موسسه خدمات دارویی رضوی | بانک اطلاعات دارویی، مطالب پزشکی و سلامت
به اشتراک گذاری:

درج نظر


تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.