چگونه می توان سطح کراتینین در بدن را کاهش داد؟

چگونه می توان سطح کراتینین در بدن را کاهش داد؟

چگونه می توان سطح کراتینین در بدن را کاهش داد؟

کراتینین میزان سلامت کلیه را نشان می دهد:

سرم یا کراتینین خون اطلاعاتی درباره سلامت کلیه می دهد. کراتینین فسفات از سه نوع مختلف اسید آمینه از قبیل آرژنین، گلیسین و متیونین ساخته شده است. این ماده برای تامین انرژی عضلات مفید می باشد.

کراتینین یک محصول نهایی از مولکول کراتینین فسفات است. کراتینین نوعی ماده زائد است که در اثر حرکات عضلات اسکلتی آزاد می شود.کراتینین در واقع از کراتین تولید می شود. هر روز عضلات مقداری از پروتئین کراتین را به ماده ای به نام کراتینین تبدیل می کنند. مقدار آن تقریبا هرروز 2% است . کراتینین یک محصول بسیار مضر برای بدن ماست و به همین دلیل دفع آن از بدن ضروری است. کراتینین خون به کلیه منتقل می شود و کلیه این محصول را از طریق ادرار از بدن دفع می کند. به همین دلیل کلیه نقش مهمی در تصفیه خون ایفا می کنند.

غلظت کراتینین در تشخیص اختلالات مختلف مربوط به کلیه مهم است. کراتینین اطلاعاتی را درباره عملکرد طبیعی کلیه فراهم می کند. اگر عملکرد کلیه مختل شود، مقدار طبیعی کراتینین تغییر خواهد کرد. اگر کلیه نتواند کراتینین را از بین ببرد، غلظت کراتینین زیاد خواهد بود و گاهی اوقات باعث نارسایی کلیه می شود. بنابراین انجام آزمایش خون و ادرار قبل از درمان هر بیماری ، یک تصمیم عاقلانه است. گاهی اوقات، بیمار با غلظت بالای کراتینین بدون علامت است.

مقادیر نرمال کراتینین در خون:

مقدار نرمال کراتینین بر حسب میلی گرم(یک هزارم گرم) در هر دسی لیتر خون (یک دهم یک لیتر) اندازه گیری می شود.

- در مردان: 0.6 تا 1.1 میلی گرم بر دسی لیتر خون - در زنان : 0.5 تا 1.1 میلی گرم بر دسی لیتر خون - در کودکان 0.2 میلی گرم بر دسی لیتر خون یا بالاتر( به دلیل توده عضلانی کمتر) - فرد با یک کلیه 1.8 تا 1.9 میلی گرم بر دسی لیتر خون.

مقدار کراتینین هر مقدار بالاتر باشد ممکن است نشان دهندده یک اختلال شدید کلیه یا سوء عملکرد کلیه باشد. غلظت کراتینین بیشتر، مانند بالاتر از 2 در نوزادان یا کودکان و بیشتر از 10 در بزرگسالان ممکن است نیاز به دیالیز داشته باشد. این امر بطور گسترده در بخش اورژانس بیمارستان ها استفاده می شود.

کراتینین در کبد تشکیل می شود. بعد از تشکیل به اندام های مختلف یا عضلات یا مغز منتقل می شود.بعد از رسیدن به یک محل مشخص با فسفات واکنش داده و فسفوکراتینین می سازد. در طی هر فعالیتی، این کراتینین و فسفوکراتینین توسط آنزیم کراتینین کیناز تجزیه می شود.این امر هم چنین تمام ترکیات را به کراتینین تبدیل کرده و در بدن ما آزاد می کند. همیشه در اینجا مقداری تغییرات ایجاد می شود.

جوانان و مردان بالغ عضلانی، غلظت کراتینین بیشتری نسبت به افراد مسن دارند. گاهی اوقات افراد دچار سوء تغذیه، قطع عضو (نبود یک عضو یا عضوهای بیشتر) ، توده عضلانی کم، کاهش شدید وزن، ممکن است غلظت کراتینین کمتری داشته باشند.

علل افزایش سطح کراتینین:

مواردی که مرتبط با سطوح بالای کراتینین در خون هستند عبارتند از:

- اختلالات کلیوی

- سابقه خانوادگی بیماری کلیه

- بیماری خود ایمنی

- فشارخون بالا

- دیابت شیرین

- بیماری تیروئید

- عوامل رژیم غذایی – برخی مواد غذایی حاوی مقدار بالایی کراتینین هستند. مانند: (محصولات گوشتی ، ماهی ، غذای دریایی) -داروهای خاص- برخی داروها برای غلظت بالای کراتینین هستند زیرا این داروها باعث کاهش دفع کراتینین از طریق ادرار می شوند. این داروها عبارتند از: ( تریمتوپریم ، سولفامتوکسازول ، مسدود کننده H2 – سایمتیدین که غلظت کراتینین از طریق ادرار پس از 24 ساعت ادرار جمع آوری شده اندازه گیری می شود.)

- مسدود شدن مجاری ادراری
- ورزش شدید
- برخی بیماری می توانند بر عملکرد کلیه تاثیر بگذارند و سطح کراتینین را افزایش دهند. این بیماری ها عبارتند از:

- تومورها - اچ آی وی - سیفلیس - لوپوس اریتماتوی سیستمیک - هپاتیت B,C


عوامل سطح کراتینین افزایش یافته:

هنگامیکه متوجه این علائم شدید، ممکن است نیاز به آزمایش کراتینین داشته باشید.

- افزایش دفعات ادرار - خستگی - تورم پا - کف در ادرار - گرفتگی عضلات - درد هنگام ادرار کردن - ورم مچ پا - خون در ادرار

اثرات خطرناک غلظت بالای کراتینین در بدن ما:

- کمبود آب بدن- شخص دائما احساس کم آبی می کند.بیمار همیشه احساس تشنگی می کند زیرا بدن می خواهد این سطح از کراتینین را از طریق ادرار دفع کند.
- خستگی- کراتینین یک ماده زائد است ، و غلظت بالاتر آن باعث اختلال در تولید ترکیبات آدنوزین تری فسفات که انرژی بدن ما را فراهم می کند، می شود . این اختلال، تشکیل مولکول تامین کننده انرژی را محدود می کند و باعث ضعف، بی حالی یا خستگی زودرس می شود. گاهی اوقات غلظت بالاتر کراتینین ممکن است عملکرد عضلات تنفسی مانند دیافراگم را ،که عضله اصلی مسئول نفس کشیدن است، مختل کند. به دلیل فرسودگی عضلات تنفسی ممکن است فرد قادر به نفس کشیدن نباشد. ممکن است اکسیژن رسانی خون را کاهش دهد. کراتینین ممکن است فعالیت عضلات قلب را کاهش دهد و قلب ضعیف می شود و خون را به تمام قسمت های بدن منتقل نمی کند. هم چنین باعث کاهش خون رسانی به مغز می شود که ممکن است منجر به کما یا مرگ شود.
- تورم یا ورم- غلظت بالای مواد زائد با بیماری های مختلف کلیوی مرتبط است. کلیه قادر به دفع ادرار از بدن نیست . ذخیره آب در بدن ما وجود دارد، بعلاوه این آب باتوجه به اندام تحت فشار قرا رمی گیرد و در آنجا تجمع می کند و منجر به ورم محیطی می شود.
- گیجی- کراتینین هم چنین باعث تغییر احساس بخش های مغزی می شود و احساساتی مانند گیجی ایجاد می کند. علائم دیگری مانند حالت تهوع، استفراغ، سردرد و غیره وجود دارد.
- سردرد- سردرد به دلیل تجمع غلظت کراتینین رخ می دهد زیرا ممکن است باعث افزایش تحریک انتهای عصب شود و سردرد ایجاد کند.

گزینه های درمانی برای کاهش کراتینین چیست؟

1- برنامه رژیم غذایی:

غلظت بالای کراتینین به دلیل اختلال در کلیه است. بنابراین، بهتر است که بار کلیه ها را کاهش دهیم. کلیه برای حفظ تعادل طبیعی آب و الکترولیت در بدن ما عمل می کند. برخی تغییرات در رژیم غذایی مانند کاهش مصرف پروتئین ، فسفر ، پتاسیم و سدیم ضروری است.

رژیم غذایی کم پروتئین برای کاهش سطوح کراتینین پیشنهاد می شود. فرد باید مصرف آب یا مایعات را نیز کاهش دهد. محدودیت سدیم فشار خون را کاهش می دهد و هم چنین احتمال ورم محیطی را را کاهش می دهد. فرد باید خوردن مکمل های غذایی حاوی پتاسیم مانند گوجه فرتگی، سیب زمینی، آجیل و شکلات ها را محدود کند. فرد باید مصرف غلظت های بالای مکمل های غذایی فسفر مانند محصولات لبنی، شامل شیر ، کشک، پنیر ، صدف، آ جیل، گوشت خوک، غذاهی سویا و غیره محدود کند.

نیاز روزانه پروتئینی برای بزرگسالان 1 گرم در هر کیلوگرم وزن بدن در روز است. کودک و گروه سنی کودکان نیاز به پروتئین بیشتری در مقایسه با بزرگسالان دارند زیرا پروتین یک عنصر ضروری برای رشد استخوان است. افراد باید از مصرف غذاهای سدیم دار مانند نمک، جوش شیرین، گوشت و ماهی پخته شده، پنیر، ترشیجات، سوپ های فوری، دانه های نمکی و بو داده، آجیل ها، تنقلات، فست فود مانند محصولات تخم مرغی و بیسکویت های ژامبون، سبزیجات کنسرو شده و غیره خودداری کنند.

انواع مختلفی از میوه ها و سبزیجات وجود دارد که برای بیماری های کلیوی توصیه می شود که عبارتند از:

- مصرف هلو، کلم بروکلی، پیاز، انگور، کلم، فلفل،گیلاس، گل کلم، سیب، کرفس، توت، خیار، آناناس، تخم مرغ، آلو، لوبیا سبز، نارنگی، کاهو، هندوانه و گلابی توصیه می شود. - مصرف پرتقال و آب پرتقال، مارچوبه، شلیل، آووکادو، کیوی، کشمش و سایر میوه های خشک ، موز، اسفناج پخته، سیب زمینی ،طالبی ، گل گیاهی، کدو تنبل، آلو خشک و غیره را محدود کنید.

2- دارو

کتوستریل عمدتا برای درمان اختلالات مختلف کلیوی استفاده می شود. اثرات مفید آن هزار برابر بیشتر از رژیم غذایی کم پروتئین است. این ماده عمدتا برای کاهش غلظت کراتینین در خون استفاده می شود. این دارو اسیدهای آمینه مناسب را تامین می کند و تشکیل کراتینین و اوره را کاهش می دهد.

3- دیالیز

وقتی رژیم غذایی و دارو فایده ای نداشته باشد، دیالیز گزینه آخر برای از بین بردن غلظت بالای کراتینین است. پزشک سطح کراتینین و سطح نیتروژن ادرار خون را اندازه گیری می کند تا اثر بخشی عملکرد کلیه را آزمایش کند. اگر بالاتر از حد طبیعی باشد، دیالیز برای ازبین بردن آن ها باید انجام شود.

یک متخصص بهداشت ادرار بیمار را برای یک روز کامل در یک ظرف محکم هوا جمع آوری و ذخیره می کند.بعد از آن ، آسیب شناس ممکن است غلظت این عنصر در ادرار و خون را بررسی کند. اندازه گیری کلیرانس کراتینین  برای آگاهی از عملکرد کلیه ضروری است.

کلیرانس کراتینین به عنوان تفاوت بین سطح کراتینین خون و ادررا اندازه گیری می شود. اگر کلیرانس کراتینین زیر 10 سی سی در دقیقه باشد، دیالیز باید انجام شود.

روش کار- به طور عمده دو نوع دیالیز وجود دارد، دیالیز صفاقی و همودیالیز. اما برا ی کلیرانس کراتینین از همودیالیز به طور گسترده استفاده می شود.

4-همودیالیز:

در این روش ، ارتباط بین شریان و ورید بازو یا پا ایجاد می شود. این ارتباط از طریق کاتتر دیالیز برقرار می شود.خون ناشی از شریان از طریق یک لوله پلاستیکی متصل به کاتتر به دستگاه دیالیز می رود. خون در دستگاه دیالیز فیلتر می شود و مواد زائد از آن خارج می شود. این خون تصفیه شده به گردش خون وارد می شود. دیالیز از سمت کلیه کار می کند. دیالیز را می توان سه بار در هفته انجام داد . دو کاتتر وراد اتصال می شوند. یکی برای رسیدن خون و دیگری برای برگرداندن خون به داخل رگ.

5- NSAIDs بیش از حد مصرف نشود.

داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) اغلب نباید خیلی مصرف شوند زیرا بیش از دوز توصیه شده مضر است.، مخصوصا اگر بیماری کلیوی دارید. لطفا با پزشک خود برای مشخص کردن  برنامه درمانی صحیح برای درد و التهاب صحبت کنید.

6-مکمل های گیاهی

طب چینی سنتی از گیاه، مریم گلی، نقش اساسی در درمان بیماری های کلیوی ایفا می کند. گفته می شود که این گیاه در برابر نارسایی کلیه محافظت ایجاد می کند و کلیه ها را برای روند بهتر کراتینین تقویت می کند.

7- احتیاط با داروهای ادرار آور

داروهای ادرار آور به بدن کمک می کنند تا مایعات اضافی حذف شود.و تورم ناشی از احتباس مایعات را کاهش می دهد.اما داروهای ادرار آور سطح کراتنین را در بیماران کلیوی افزایش می دهد.بنابراین قبل از مصرف این داروها با پزشک مشورت کنید.

8- خواب خوب

هنگام خواب، سطح کراتنین در بدن کاهش می یابد.

9- از کشیدن سیگار خودداری کنید.

سیگار کشیدن خطر بیماری کلیه را افزایش می دهد و از بسیاری جهات برای بدن مضر است. بنابراین از سیگار کشیدن خودداری کنید و این بهترین راه برای کاهش بیماری های کلیوی و سطح کراتنین است.

10- مکمل های کیتوزان:

این ماده به کاهش وزن و کلسترول کمک می کند. گفته می شود که کیتوزان با کاهش سطح کراتنین در  موش ها به نارسایی کلیه کمک می کند. اما قبل از مصرف کیتوزان یا هر مکمل دیگر از پزشک خود بپرسید.

- از مصرف الکل خودداری کنید: - مصرف الکل بر روی کبد و هم چنین کلیه ها اثر می گذارد. مصرف بیش از حد الکل باعث: - افزایش سطح قند خون - افزایش فشار خون - آسیب به کلیه - ایجاد بیماری های کلیوی - وابستگی به الکل - بنابراین برای داشتن زندگی سالم از مصرف الکل خودداری کنید.


نتیجه گیری:

سطوح کراتنین بالا نشان دهنده شرایط جدی پزشکی  و ایجاد مشکلات کلیوی است. بهتر است که برای گرفتن بهترین دوره درمانی برای بیماری کلیه به پزشک مراجعه کنید. به علاوه ،  تغییرات مناسب در سبک زندگی را دنبال کنید و برای گرفتن درمان مناسب و دیالیز جهت دفع سموم و مواد زائد از کلیه ها به پزشک مراجعه کنید.

سوالات متداول

عملکرد کراتنین در بدن چیست؟

کراتنین ماده زائدی است که در اثر تجزیه کراتین ،که بطور طبیعی در ماهیچه ها یافت می شود، تولید می شود. کراتنین توسط متابولیسم عضله به خون وارد می شود که سپس توسط کلیه ها جذب می شود و از بدن دفع می شود.

سطح طبیعی کراتنین چقدر است؟

دامنه طبیعی کراتنین:

برای مردان- 0.7 تا 1.2 میلی گرم در دسی لیتر

برای زنان 0.5 تا 1 میلی گرم در دسی لیتر

چه چیزی به عنوان سطح بد کراتنین در نظر گرفته می شود؟

سطح کراتنین بالاتر ز حد نرمال بد درنظر گرفته می شود، زیرا نشان دهنده اختلال در عملکرد کلیه یا نارسایی کلیه است.

علائم کم بودن کراتنین در بدن چیست؟

برخی از علائم کم بودن سطح کراتنین در بدن ،مشکل در ورزش کردن به دلیل کمبود نیرو،  بدن ضعیف، درد در سمت راست بالای معده و زردی به دلیل التهاب کبد، مدفوع قیر رنگ، کاهش وزن ناخواسته ، ضعف عضلانی ، درد یا سفتی عضلانی و سرگیجه است.

علائم کراتنین بالا در بدن چیست؟

علائم ناشی از مقدار بالای کراتنین در خون تورم(ادم) تنگی نفس، حالت تهوع، استفراغ، کمبود آب بدن، درد قفسه سینه، خستگی، فشار خون بالا و گیجی است.

چگونه می توان کراتنین را در بدن کاهش داد؟

سطح کراتنین را می توان با موارد زیر کاهش داد:

- کاهش مصرف پروتئین اما محدود کردن مصرف گوشت قرمز ، لبنیات - فراورده ها و حبوبات. مصرف بیشتر میوه ها، سبزیجات و سبزیجات کامل - غلات غنی از فیبر - نوشیدن آب بیشتر برای جلوگیری از کم آبی بدن - مصرف مکمل های کتوتیزان
چه عواملی باعث بالا رفتن سطح کراتنین می شود؟

سطح کراتنین برای بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، انسداد کلیه یا کم آبی بدن، یا با مصرف بیش از حد مواد غذایی غنی از پروتئین، پس از ورزش شدید،  مصرف برخی داروها مانند آنتی بیوتیک ها (تریمتوپریم) و مسدود کننده های H2 (سایمتین) افزایش می یابد.

چه عواملی باعث کم شدن سطح کراتنین می شود؟

سطح کراتنین در افراد با توده عضلانی کم ، سوء تغذیه،  دیستروفی عضلانی، ضعف خطیر عضلانی، باردرای و از دست دادن ناگهانی وزن ، کمتر از حد نرمال می باشد.

چه سطحی از کراتنین نیاز به دیالیز دارد؟

تصمیم برای دیالیز کردن بیمار به میزان عملکرد کلیه و علائم تجربه شده توسط بیمار بستگی دارد. نیاز به دیالیز زمانی است که میزان فیلتراسیون گلومرولی بین 5 و 10 تخمین زده می شود. eGFR  به پزشک کمک می کند تا از سطح عملکرد کلیه و مرحله بیماری کلیه مطلع شود.

آیا کراتین و کراتنین یکسان هستند؟

کراتین و کراتنین هردو پروتئین موجود در بدن ما هستند. بدن کراتین را  از اسیدهای آمینه گلیسین و آرژنین تولید می کند. این ماده در عضلات ما یافت می شود و در حین ورزش با شدت زیاد انرژی تولید می کند.

کراتنین ماده زائدی است که در اثر متابولیسم کراتین موجود در عضلات ایجاد می شود. این کراتنین توسط کلیه ها گرفته شده و از طریق ادرار دفع می شود.
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:

درج نظر



سوالات کاربران
  • رضا افسوس | 1400/06/09

    سلام و درود ممنون از این اطلاعات مفید .با توجه به تخصصی بودن مطلب .خیلی روان و موثر بود باتشکر از شیراز

    پاسخ خانم دکتر مشیری:

    سلامت باشید.