اطلاعات دارویی دگزامتازون

Dexamethasone

دگزامتازون Dexamethasone

گروه دارو: استروئیدها

دگزامتازون دارویی از دسته کورتیکو استروئید هاست. اشکال دارویی آن شامل قرص، شربت، اسپری و آمپول می باشد .

 دگزامتازون یک کورتیکواستروئید است که از انتشار موادی که در بدن موجب التهاب می شود جلوگیری می کند . دگزامتازون برای درمان بسیاری از بیماری های مختلف مانند اختلالات آلرژیک، بیماری پوستی، کولیت اولسراتیو، آرتروز، لوپوس، پسوریازیس یا اختلالات تنفسی استفاده می شود.

مکانیسم اثر دگزامتازون

 کاهش التهاب توسط سرکوب مهاجرت لکوسیت های پلی مورفونوکلئار (PMN) و کاهش نفوذ پذیری مویرگ؛

تثبیت غشاهای سلولی و لیزوزومی، افزایش ساخت سورفکتانت، افزایش غلظت سرمی ویتامین A و مهار پروستاگلاندین و سایتوکاین های پیش التهابی، مهار تکثیرلنفوسیت ها از طریق نابودی مستقیم آن ها، مهار میتوز یا تقسیم سلولی، شکستن تجمع گرانولوسیت ها، بهبود جریان خون کوچک ریه

فارماکودینامیک

- دگزامتازون يك آدرنوكورتيكوئيد صناعي طولاني اثر با خاصيت مينرالوكورتيكوئيدي كم و فعاليت قوي ضدالتهابي است. قدرت اثر اين دارو  25 تا 30 برابر هيدروكورتيزون است.
- ملح استات داروی دگزامتازون به صورت سوسپانسيون است و نبايد تزريق وريدي شود. اين ملح به ويژه به ‌عنوان يك داروي ضد التهابي براي تزريق داخل مفصلي، داخل پوستي و داخل ضايعه مفيد است.
- ملح سديم فسفات به ميزان زيادي محلول است و زمان شروع  اثر آن سريع تر و طول دوره اثر كوتاه تر از ملح استات دارد. بيشترين مورد مصرف اين ملح ادم مغزي و شوك مقاوم به درمان است. همچنين، اين ملح دارو در موارد التهاب ، داخل مفصل، داخل ضايعه، يا بافت نرم به کار می رود. 

فارماکوکینتیک

شروع اثر: بین چند دقیقه و چند ساعت؛  بستگی به مورد تجویز و راه مصرف

زمان رسیدن به حداکثر میزان سرمی دارو : 8 ساعت (عضلانی)؛ 1-2 ساعت( خوراکی)

متابولیسم : در کبد متابولیزه می شود.

نیمه عمر: 1.8-3.5 ساعت ( در صورت عملکرد طبیعی کلیه)

دفع: ادرار (عمدتا)، مدفوع (حداقل)

مقدار مصرف دگزامتازون

  • شرایط آلرژیک

کنترل شرایط آلرژیک شدید یا ناتوانی در پیشگیری از آسم، درماتیت آتوپیک، درماتیت تماسی، واکنش های حساسیت به دارو، رینیت آلرژیک سالانه یا فصلی

روز  1: 4-8 میلیگرم  عضلانی

روزهای 2-3 : 3 میلی گرم در روز خوراکی هر 12 ساعت

روز 4 : روزانه 1.5 میلی گرم در روز، هر 12 ساعت

روز5-6 : 0.75 میلی گرم در روز خوراکی در یک دوز روزانه

8 تا 12 میلی گرم خوراکی یا وریدی به تنهایی و یا در ترکیب با سایر داروهای ضد التهاب قبل از شیمی درمانی، سپس 8 میلی گرم هر 24 ساعت (خوراکی یا وریدی) 1 تا 3 روز پس از شیمی درمانی (روزهای 2-4)

  • التهاب

0.75-9 میلی گرم در روز خوراکی، عضلانی یا وریدی به صورت منقسم هر 6 تا 12 ساعت

درون مفصلی، بافت نرم: 0.2-6 میلی گرم در روز

30 میلی گرم (خوراکی) در روز برای 1 هفته؛ سپس 4-12 میلی گرم در روز به مدت 1 ماه

موارد منع مصرف دگزامتازون

عفونت قارچی سیستمیک , ازدیاد حساسیت ثابت شده , مالاریا مغزی

مصرف واکسن های زنده در بیماران که دوزهای سرکوب کننده دستگاه ایمنی از کورتیکواستروئیدها دریافت می کنند .

بعضی از مهار کننده های تیروزین کیناز

هشدارها

  • استفاده طولاني مدت دگزامتازون در كودكان مي تواند منجر به مهار رشد شود.
  • به دنبال مصرف اين دارو ممكن است آزمون هاي بررسي عملكرد هيپوتالاموس- هيپوفيز- غده فوق كليوي دچار اختلال شود.
  • در افراد مسن و به خصوص خانم هاي يائسه، شانس ايجاد پوكي استخوان و افزايش فشار خون، بالا مي رود.
  • در صورت نياز به جراحي يا درمان هاي اضطراري و نيز در افراد ديابتي بايد احتياط نمود.
  • در افرادي كه همزمان با این دارو، داروهای تضعيف كننده سيستم ايمني نیز دريافت مي كنند باید از تزريق واكسن هاي حاوي ويروس هاي پرهيز شود.

نکات قابل توصیه

  • براي به حداقل رساندن تحريك گوارشي شكل خوراكي دگزامتازون، بايد بعد از غذا مصرف شود. 
    از قطع ناگهاني مصرف دارو بعد از استفاده طولاني( بيش از 3 هفته) پرهيز گردد .
  • در طول دوره درمان، مصرف سديم  (نمک) بايد محدود شده و مصرف مكمل هاي حاوي پتاسيم توصيه مي شود.
  • معاينات چشم پزشكي در طول درمان دراز مدت، به طور مرتب بايد انجام گيرد.


توجه :کاربران گرامی؛ اطلاعات دارویی موجود در وبسایت صرفا جهت افزایش اطلاعات دارویی شما میباشد و لزوما به معنای موجود بودن دارو در داروخانه مرکزی امام نیست .
جهت اطلاع از موجودی داروها میتوانید در ساعات 7 الی 22 با شماره 05131908 داخلی های 228 و 229 تماس حاصل نمایید. ( صفحه اینستاگرام موسسه خدمات دارویی رضوی ) .
نظرات
    • امیر:
      1399/02/26

      سلام از چه دارویی می توان جایگزین دگزامتازون برای کاهش ورم بعد از جراحی های دندانپزشکی استفاده کرد؟

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      برای کوتاه مدت مشکلی نداره دگزامتازون یا داروهای هم خانوادش 
      در کنارش میتونید از ایبوپروفن
       ناپروکسن 
      و دیکلوفناک هم استفاده کنید 


پرسش از دکتر داروساز