اطلاعات دارویی متفورمین

Metformin

متفورمین Metformin


متفورمین یک داروی ضد دیابت خوراکی از دسته بی گوانیدها است که سطوح قند خون را تنظیم می کند. متفورمین در درمان دیابت نوع 2 بکار می رود.
داروی متفورمین گاهی همراه دیگر داروها از جمله انسولین استفاده میشود اما برای درمان دیابت نوع 1 به کار نمی رود.
در حال حاضر ، این دارو اولین داروی انتخابی برای درمان دیابت نوع 2 است و حداقل برای 120 میلیون نفر در سراسر جهان تجویز می شود.
متفورمین معمولاً به عنوان یک داروی حساس کننده به انسولین توصیف می شود که منجر به کاهش مقاومت به انسولین و کاهش قابل توجه بالینی سطح انسولین ناشتا در پلاسما می شود.
یکی دیگر از مزایای معروف این دارو ، کاهش وزن متوسط است. متفورمین داروی انتخابی برای بیماران
چاق دیابتی نوع 2 است.

مکانیسم اثر

مکانیسم های عملکرد متفورمین نسبت به سایر گروه های داروهای خوراکی ضد قند خون متفاوت است. متفورمین با کاهش تولید گلوکز کبدی (گلوکونئوژنز) ، کاهش جذب روده ای گلوکز و افزایش حساسیت به انسولین با افزایش جذب و استفاده از گلوکز محیطی ، سطح گلوکز خون را کاهش می دهد.
کاملاً ثابت شده است که متفورمین از فعالیت پیچیده میتوکندریایی جلوگیری می کند و به طور کلی فرض شده است که اثرات ضددیابتی قوی آن از طریق این مکانیسم رخ می دهد. فرآیندهای فوق منجر به کاهش قند خون ، کنترل دیابت نوع 2 و اعمال اثرات مثبت بر کنترل قند خون می شود.
پس از مصرف ، کاتیون آلی 1 (OCT1) مسئول جذب متفورمین به سلولهای کبدی است. از آنجا که این دارو دارای بار مثبت است ، به دلیل پتانسیل های غشا در سراسر غشای پلاسما و همچنین غشای داخلی میتوکندری ، در سلول ها و میتوکندری تجمع می یابد. متفورمین کمپلکس 1 میتوکندریال را مهار می کند و با جلوگیری از تولید  ATP میتوکندریال ، منجر به افزایش نسبت ADP به ATP و AMP به ATP سیتوپلاسمی می شود. این تغییرات باعث فعال شدن پروتئین کیناز فعال شده توسط AMP یا  AMPK می شود ، آنزیمی که نقش مهمی در تنظیم متابولیسم گلوکز دارد. در کنار این مکانیسم ، AMPK می تواند توسط یک مکانیسم لیزوزومی دیگر که فعال کننده های دیگری درگیر آن هستند، فعال شود. به دنبال این فرآیند ، افزایش در نسبت AMP به ATP  نیز آنزیم فروکتوز-1،6-بیس فسفاتاز را مهار می کند ، در نتیجه باعث مهار گلوکونئوژنز می شود ، همچنین آدنیلات سیکلاز را مهار می کند و تولید آدنوزین منوفسفات حلقوی (cAMP) را کاهش می دهد که مشتقی از ATP برای سیگنالینگ سلولی است. AMPK فعال شده دو ایزوفرم آنزیم استیل-CoA کربوکسیلاز را فسفریله می کند ، بنابراین سنتز چربی را مهار می کند و منجر به اکسیداسیون چربی می شود ، ذخایر چربی کبدی را کاهش می دهد و حساسیت کبد به انسولین را افزایش می دهد.

فارماکودینامیک

اثرات کلی
انسولین هورمونی مهم است که سطح گلوکز خون را تنظیم می کند. دیابت نوع II باعث کاهش حساسیت به انسولین می شود ، در نتیجه هنگامی که دیگر پانکراس نمی تواند جبران کند ، در نهایت باعث افزایش قند خون می شود. در بیمارانی که مبتلا به دیابت نوع 2 هستند ، انسولین دیگر اثرات کافی بر روی بافتها و سلولها ندارد (که مقاومت به انسولین نامیده می شود) و کمبود انسولین نیز ممکن است وجود داشته باشد.

متفورمین تولید گلوکز در کبد را کاهش می دهد ، میزان جذب گلوکز در روده را کاهش می دهد و با افزایش جذب و استفاده از گلوکز محیطی ، حساسیت به انسولین را افزایش می دهد. برعکس داروهای دسته سولفونیل اوره ، که منجر به هایپرانسولینمی (افزایش میزان انسولین خون) می شود ، ترشح انسولین با مصرف متفورمین بدون تغییر است.

تأثیر بر گلوکز ناشتای پلاسما (FPG) و هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c)
HbA1c اندازه گیری دوره ای مهمی در کنترل قند خون است که برای نظارت بر بیماران دیابتی استفاده می شود. گلوکز ناشتای پلاسما نیز اندازه گیری مفید و مهمی در کنترل قند خون است. در یک کارآزمایی بالینی 29 هفته ای در مورد افراد مبتلا به دیابت نوع II ، متفورمین به طور متوسط 59 میلی گرم در دسی لیتر از سطح پایه، سطح گلوکز ناشتا را کاهش داد ، در حالی که در افرادی که دارونما مصرف می کنند ، متوسط افزایش 6.3 میلی گرم در دسی لیتر از سطح پایه است. هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) در افراد دریافت کننده متفورمین حدود 1.4٪ کاهش یافته و در افرادی که فقط دارونما دریافت کرده اند 0.4٪ افزایش یافته است.

در روده ها ، متفورمین باعث افزایش متابولیسم بی هوازی گلوکز در سلولهای روده ای می شود ، که منجر به کاهش جذب گلوکز خالص و افزایش انتقال لاکتات به کبد می شود. مطالعات اخیر همچنین روده را به عنوان یک محل اصلی عملکرد متفورمین در نظر گرفته و نشان می دهد که کبد ممکن است برای بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 برای عملکرد متفورمین مهم نباشد. برخی از راه هایی که متفورمین می تواند در روده ها نقش داشته باشد ، ارتقاء متابولیسم گلوکز از طریق افزایش پپتید I شبه گلوکاگون (GLP-1) در کنار افزایش مصرف گلوکز توسط روده است.

فارماکوکینتیک

شروع اثر: طی چند روز ؛ حداکثر اثرات تا 2 هفته.
حجم توزیع: جم آشکار توزیع متفورمین پس از یک دوز خوراکی متفورمین 850 میلی گرم به طور متوسط 358 ± 654 لیتر است.
اتصال پروتئینی: ناچیز. متفورمین به مقدار ناچیزی به پروتئین های پلاسما متصل می شود ، برعکس سولفونیل اوره ها که بیش از 90٪ اتصال پروتئینی دارند.

متابولیسم: مطالعات داخل وریدی با استفاده از یک دوز متفورمین در افراد طبیعی نشان می دهد که متفورمین به عنوان داروی بدون تغییر در ادرار دفع می شود و تحت متابولیسم کبدی یا دفع صفراوی قرار نمی گیرد (هیچ متابولیتی در انسان مشخص نشده است).
فراهمی زیستی: مطلق: در حالت ناشتا: 50٪ تا 60٪.
نیمه عمر حذف: پلاسما: 4 تا 9 ساعت. خون: حدود 17.6 ساعت
زمان رسیدن به حداکثر اثر: ، سرم: فرم با آزادسازی سریع: 2 تا 3 ساعت. قرص ER( آهسته رهش): 7 ساعت (محدوده: 4 تا 8 ساعت) ؛ سوسپانسیون ER(آهسته رهش) :  4.5 ساعت (محدوده: 3.5 تا 6.5 ساعت).
دفع: ادرار (90٪ به عنوان داروی بدون تغییر ؛ ترشح فعال).


موارد مصرف متفورمین

موارد مصرف اصلی:
دیابت ملیتوس نوع 2

موارد مصرف دیگر (off-lable):
افزایش وزن ناشی از مصرف داروهای ضدسایکوز
پیشگیری از دیابت نوع 2
درمان دیابت بارداری
سندرم تخمدان پلی کیستیک: درمان الیگومنوره به دلیل PCOS، پیشگیری از سندرم تحریک بیش از حد تخمدان در زنان مبتلا به PCOS تحت لقاح آزمایشگاهی (IVF) یا تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسمی

مقدار مصرف متفورمین

موارد مصرف اصلی:
درمان دیابت ملیتوس نوع 2 :

بزرگسالان :
فرم با آزادسازی سریع (IR):
دوز اولیه: 500mg خوراکی یک یا دو بار در روز، یا 850mg خوراکی یکبار در روز
تنظیم دوز:دوز باید به تدریج افزایش یابد تا عوارض جانبی دستگاه گوارش به حداقل برسد. روش های تیتراسیون بسیار متفاوت است ، اما معمولاً با افزایش 500mg یا 850mg هر 7 روز (محدوده: 5 روز تا 1 ماه) انجام می شود.
دوز نگهدارنده معمول : 1 گرم دو بار در روز یا 850mg دو بار در روز
حداکثر مقدار مجاز: 2.55g در روز. در صورت نیاز به دوزهای بیشتر از 2g در روز ، تجویز در 3 دوز منقسم را در نظر بگیرید تا عوارض جانبی دستگاه گوارش به حداقل برسد.

فرم ER (آهسته رهش):
دوز اولیه: 500mg تا 1 گرم یک بار در روز
تنظیم دوز: دوز باید به تدریج افزایش یابد تا عوارض جانبی دستگاه گوارش به حداقل برسد. روش های تیتراسیون بسیار متفاوت است ، اما معمولاً با افزایش 500mg هر 7 روز (محدوده: 7 روز تا 6 هفته) انجام می شود.
حداکثر دوز: 2g در روز. اگر کنترل قند خون در حداکثر دوز یک بار در روز حاصل نشود ، ممکن است حداکثر دوز را تقسیم کرده و دو بار در روز تجویز شود.


کودکان:( 10 سال و بالاتر) :
فرم با آزادسازی سریع (IR):
دوز اولیه: 500mg تا 1000mg یک بار در روز یا 500mg دو بار در روز
مقدار تیتراسیون : دوز را هر 1 تا 2 هفته 500 تا 1000 میلیگرم افزایش دهید .
دوز نگهدارنده: 2000mg در روز
حداکثر مقدار مجاز: 1000mg دو بار در روز یا 850mg سه بار در روز.

فرم ER (آهسته رهش):
سوسپانسیون خوراکی: 500mg یکبار در روز عصرها، دوز را هر هفته به میزان 500mg افزایش دهید تا زمانی که قابل تحمل باشد.
حداکثر مقدار مجاز روزانه: 2000mg یک بار در روز همراه با وعده عصرانه.

موارد مصرف دیگر (off-lable
):
1- افزایش وزن ناشی از مصرف داروهای ضدسایکوز:
فرم با آزادسازی سریع (IR):
خوراکی: دامنه دوز مصرفی در آزمایشات: 750 میلی گرم تا 2 گرم در روز در 2 تا 3 دوز منقسم. از دوزهای حداکثر 2.55 گرم در روز نیز استفاده شده است. برای به حداقل رساندن عوارض جانبی گوارشی ، بیشتر آزمایشات، با 250 میلی گرم یا 500 میلی گرم دو بار در روز یا 850 میلی گرم یک بار در روز شروع به درمان کردند و بر اساس تحمل به تدریج دوز را افزایش دادند.

فرم ER (آهسته رهش):
خوراکی: محدوده دوز نگهدارنده در آزمایشات: 1 تا 2 گرم یک بار در روز. برای به حداقل رساندن عوارض جانبی دستگاه گوارش ، آزمایشات با 500 میلی گرم یک بار در روز شروع به درمان کردند و 500 میلی گرم هر 2 تا 6 هفته بر اساس تحمل ، دوز را افزایش دادند.

2-پیشگیری از دیابت ملیتوس نوع 2:
توجه: برای بیماران در مرحله پیش دیابت (pre-diabetic) استفاده می شود، به ویژه برای بیماران با BMI ≥ 35 kg / m2 ، سن <60 سال ، و زنان با سابقه دیابت بارداری قبلی ، که در آنها مداخلات در سبک زندگی قادر به بهبود شاخص های قند خون نیستند.
فرم با آزادسازی سریع (IR):
خوراکی: دوز اولیه: 850 میلی گرم یک بار در روز به مدت 1 ماه ، سپس به 850 میلی گرم دو بار در روز افزایش می یابد. مگر اینکه عوارض جانبی گوارشی باعث شود مدت زمان طولانی تری برای افزایش دوز نیاز باشد.

3-درمان دیابت بارداری (داروی جایگزین):
فرم با آزادسازی سریع(IR):
خوراکی: دوز اولیه: 500 میلی گرم یک یا دو بار در روز، معمولا طی یک تا دو هفته دوز را افزایش دهید، حداکثر تا 2 تا 2.5 گرم در روز در 2 تا 3 دوز منقسم. اگر اهداف فقط با متفورمین محقق نشوند ، ممکن است انسولین نیز اضافه شود.
توجه: انسولین داروی ارجح برای دیابت بارداری است زیرا از جفت تا حد قابل اندازه گیری عبور نمی کند. همه عوامل خوراکی، فاقد داده های ایمنی طولانی مدت هستند.

4-سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS):
توجه: متفورمین دیگر برای ناتوانی در تخمک گذاری در زنان مبتلا به PCOS توصیه نمی شود (ASRM 2017).
درمان الیگومنوره به دلیل PCOS (داروی جایگزین):
فرم با آزادسازی سریع(IR):
خوراکی: محدوده دوز مورد آزمایش در آزمایشات: 1.5 تا 2 گرم در روز در 2 تا 3 دوز منقسم. برای به حداقل رساندن عوارض جانبی دستگاه گوارش ، بیشتر آزمایشات با 500 میلی گرم یک بار یا دو بار در روز درمان را شروع کردند و به تدریج دوز را با افزایش 500 میلی گرم هر 7 روز افزایش دادند.
توجه: ممکن است در 6 ماه اول درمان با متفورمین ، درمان چرخه ای با پروژسترون اضافه شود ، تا زمانی که چرخه های منظم برقرار شود. 
پیشگیری از سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS) در زنان مبتلا به PCOS تحت لقاح آزمایشگاهی (IVF) / تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسمی (ICSI) (داروی جایگزین):
فرم با آزادسازی سریع(IR):
خوراکی: دوز مصرفی در آزمایشات: 1 تا 2.55 گرم در روز در 2 تا 3 دوز منقسم.
توجه: در بیشتر آزمایشات ، متفورمین به عنوان پیش درمانی همزمان با گنادوتروپین ها استفاده شده است.

موارد منع مصرف

نارسایی کلیوی (eGFR <30 میلی لیتر در دقیقه / 1.73 متر مربع)
ازدیادحساسیت به این دارو و ترکیبات آن
نارسایی قلبی
اسیدوز متابولیک مزمن یا حاد
مصرف بیش از حد الکل (حاد یا مزمن)
اختلال عملکرد شدید کبدی یا شواهد بالینی یا آزمایشگاهی بیماری کبدی
شرایط استرس (به عنوان مثال ، عفونت شدید ، ضربه ، جراحی و مرحله بهبودی بعد از عمل)
کم آبی شدید

عوارض جانبی متفورمین

عوارض جانبی شایع (بالای 10%):
گوارشی: اسهال (قرص IR=53%، قرص ER=10%)، نفخ معده (12%)، تهوع و استفراغ (قرص IR=26%، قرص ER=7%)

عوارض جانبی با شیوع کمتر (1% تا 10%):
قلب و عروق: ناراحتی قفسه سینه ، گرگرفتگی ، تپش قلب
پوستی: بیماری ناخن 
غدد درون ریز و متابولیک: کمبود سیانوکوبالامین (vit b12)(7٪) ، افت قند خون
دستگاه گوارش: اتساع شکم ، احساس ناراحتی در شکم (6٪) ، درد شکم ، مدفوع غیرطبیعی ، سوء هاضمه (7٪) ، دل درد
سیستم عصبی: لرز ، سرگیجه ، سردرد (6٪)
عصبی - عضلانی و اسکلتی: آستنی یا ضعف جسمانی (9٪) ، میالژی یا درد عضلانی
تنفسی: تنگی نفس ، علائم شبیه آنفولانزا ، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی

تداخلات دارویی

الکل (اتیل): ممکن است اثر نامطلوب یا سمی متفورمین را افزایش دهد. به طور خاص ، الکل ممکن است خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش دهد. تداخل رده X: منع مصرف همزمان

سایمتیدین: ممکن است غلظت سرمی متفورمین را افزایش دهد. مدیریت: در بیمارانی که متفورمین دریافت می کنند ، به دلیل احتمال افزایش غلظت و سمیت متفورمین (از جمله اسیدوز لاکتیک) ، گزینه های جایگزین برای سایمتیدین در نظر بگیرید. تداخل رده D: اصلاح درمان

دولوتگراویر: ممکن است غلظت سرمی متفورمین را افزایش دهد. مدیریت: گزینه های دیگری را برای این دارو یا استفاده از دوزهای پایین متفورمین در نظر بگیرید. خطر سمیت متفورمین (از جمله اسیدوز لاکتیک) را در مقابل مزیت ترکیب دولوتگراویر با متفورمین با دقت بسنجید. تداخل رده D: اصلاح درمان

مواد حاجب یددار: ممکن است اثر نامطلوب یا سمی متفورمین را افزایش دهد. اختلال عملکرد کلیه که ممکن است توسط ماده حاجب یددار ایجاد شود ممکن است منجر به اسیدوز لاکتیک مرتبط با متفورمین شود. تداخل رده D: اصلاح درمان

پاتیرومر: ممکن است غلظت سرمی متفورمین را کاهش دهد. مدیریت: متفورمین را حداقل 3 ساعت قبل یا 3 ساعت بعد ازپاتیرومر مصرف کنید. تداخل رده D: اصلاح درمان

رانولازین: ممکن است غلظت سرمی متفورمیسن را افزایش دهد. مدیریت: دوز متفورمین را در صورت استفاده همراه با رانولازین 1000 میلی گرم دو بار در روز ، به حداکثر 1700 میلی گرم در روز محدود کنید. بیماران را از نظر مسمومیت با متفورمین ، از جمله اسیدوز لاکتیک کنترل کنید و خطرات و مزایای این ترکیب را با دقت بسنجید. تداخل رده D: اصلاح درمان

ریسدیپلام: ممکن است غلظت سرمی سوبسترای MATE1 را افزایش دهد. مدیریت: در صورت امکان از استفاده از ریسدیپلام با سوبستراهای MATE خودداری کنید. اگر نمی توان از ترکیب جلوگیری کرد ، از نزدیک عوارض جانبی را کنترل کنید.
تداخل رده D: اصلاح درمان

تافنوکین: ممکن است غلظت سرمی سوبستراهای MATE1 را افزایش دهد. مدیریت: از استفاده از سوبستراهای MATE همراه با تافنوكین خودداری كنید. تداخل رده D: اصلاح درمان


هشدارها

1-در مصرف داروی متفورمین ، عارضه اسیدوز لاکتیک نادر ولی جدی می باشد. اسیدوز لاکتیک به علت تجمع متفورمین بوجود می آید. شروع اسیدوز لاکتیک غالباً ناخوشایند است و با علائم غیر اختصاصی همراه است (به عنوان مثال ، بی حالی ، میالژی یا درد عضلانی ، ناراحتی تنفسی ، خواب آلودگی ، درد شکم) افزایش سطح لاکتات خون (> 5 میلی مول در لیتر)، افزایش نسبت لاکتات به پیروات ؛ سطح پلاسمایی متفورمین به طور کلی> 5 میکروگرم در میلی لیتر.
عوامل خطر اسیدوز لاکتیک شامل بیماران با اختلال کلیوی ، مصرف همزمان برخی از داروها (به عنوان مثال ، مهارکننده های انهیدراز کربنیک مانند توپیرامات) ، سن بالای 65 سال ، انجام عکسبرداری با ماده حاجب ، جراحی و سایر روش ها ، حالت هایی که منجر به کم شدن اکسیژن می شود (به عنوان مثال ، نارسایی حاد قلب) ، مصرف بیش از حد الکل و اختلال کبدی.
در صورت مشکوک شدن به اسیدوز لاکتیک ، بلافاصله آن را قطع کنید. همودیالیز سریع توصیه می شود. مصرف متفورمین را در بیماران مبتلا به کمبود آب بدن ، پرفیوژن خون ، سپسیس یا هیپوکسمی قطع کنید. در بیماران با محدودیت مصرف غذا و مایعات ، درمان را به طور موقت قطع کنید. خطر تجمع و اسیدوز لاکتیک با افزایش میزان اختلال در عملکرد کلیه افزایش می یابد.

2-افراد با اختلال عملکرد کلیه با سطح سرمی کراتینین بالاتر از محدوده نرمال ، به دلیل احتمال بالای تجمع متفورمین و بروز اسیدوز لاکتیک ، نباید متفورمین مصرف کنند.
3-در افراد مسن ، باید مقدار مناسب برای مصرف به دقت اندازه گیری و تعیین گردد . بدلیل اینکه افزایش سن با کاهش عملکرد کلیه ارتباط نزدیکی دارد.
4-قبل از شروع درمان با متفورمین و حداقل سالی یکبار حین درمان ، عملکرد کلیه ارزیابی گردد.
5- غلظت ویتامین B12: استفاده طولانی مدت از متفورمین با کمبود ویتامین B12 همراه است. در صورت درمان طولانی مدت، غلظت سرمی ویتامین B12 را کنترل کنید. نظارت بر غلظت سرمی B12 باید در تمام بیمارانی که متفورمین دریافت می کنند و به ویژه بیماران با نوروپاتی محیطی یا کم خونی (ADA 2020) در نظر گرفته شود.
6-در صورت انجام بای پس یا جراحی های چاقی باید از فرم قرص یا محلول IR (فرم با ترشح سریع) استفاده شود. فرم های ER یا آهسته رهش پس از جراحی اثر کمتری دارند.
7- نارسایی قلبی: متفورمین ممکن است در بیمارانی با نارسایی پایدار قلب (HF) استفاده شود. از استفاده در بیماران ناپایدار یا بستری در بیمارستان با نارسایی قلبی خودداری کنید (ADA 2020). خطر اسیدوز لاکتیک ممکن است به دنبال هایپوپرفیوژن افزایش یابد.
8-اختلال کبدی: تولید کننده توصیه می کند به طور کلی از مصرف در بیماران مبتلا به نقص کبدی به دلیل احتمال اسیدوز لاکتیک خودداری کنید. با این حال در این بیماران باید منفعت در برابر ضرر سنجیده شود.

نکات قابل توصیه

1-هنگام مصرف متفورمین از مصرف الکل خودداری کنید .
2- متفورمین به تنهایی باعث افت شدید قند خون نمی شود مگر اینکه همراه با سولفونیل اوره ها و انسولین مصرف شود.
3-قرصهای پیوسته رهش متفورمین هیدروکلراید باید بطور کامل بلعیده شود و نباید شکسته ، خرد یا جویده شود.
4-در حین درمان با متفورمین ، اندازه گیری دوره ای سطوح هموگلوبولین گلیکوزیله و قند خون ناشتا انجام گیرد.
5-در حین درمان با متفورمین و در شروع درمان با متفورمین ، پارامترهای خونی (شامل هموگلوبین، هماتوکریت، شاخص های گلبولهای قرمز) و عملکرد کلیه(کراتینین سرم) حداقل یکبار در سال ارزیابی گردد.
6-در صورت نیاز به انجام هر نوع عکسبرداری با اشعه ایکس یا سی تی اسکن با استفاده از ماده حاجبی که به داخل رگ های شما تزریق می شود ، ممکن است لازم باشد مصرف متفورمین را به طور موقت قطع کنید.

مصرف در بارداری

متفورمین از جفت عبور می کند. غلظت ها با غلظت های موجود در پلاسمای مادر قابل مقایسه هستند. به دنبال استفاده مادر از متفورمین برای دیابت بارداری یا دیابت نوع 2 جهت کنترل قند خون ، افزایش خطر نقایص مادرزادی یا پیامدهای نامطلوب در جنین یا نوزاد مشاهده نشده است. با این حال ، دستورالعمل های موجود تاکید دارند که داده های ایمنی طولانی مدت در دسترس نیستند.
دیابت کنترل نشده در دوران بارداری می تواند با افزایش خطر عواقب نامطلوب مادر و جنین همراه باشد ، از جمله کتواسیدوز دیابتی ، پره اکلامپسی ، سقط خود به خودی ، زایمان زودرس ، عوارض زایمان ، نقایص عمده مادرزادی ، مرده زایی و ماکروزومی. برای جلوگیری از پیامدهای نامطلوب ، قبل از بارداری و در طول بارداری ، گلوکز خون و HbA1c مادر باید تا حد ممکن نزدیک به اهداف مورد نظر نزدیک شود اما بدون ایجاد هیپوگلیسمی قابل توجه.
در حال حاضر عوامل دیگری به غیر از متفورمین برای درمان دیابت در بارداری توصیه می شوند . با این حال ، متفورمین ممکن است به عنوان یک عامل جایگزین در برخی از بیماران که نیاز به درمان دیابت بارداری یا دیابت نوع 2 دارند استفاده شود. مطالعات فارماکوکینتیک نشان می دهد که کلیرنس متفورمین ممکن است در دوران بارداری افزایش یابد و ممکن است دوز دارو در برخی از خانمها هنگام استفاده در سه ماهه سوم نیاز به تنظیم داشته باشد.

مصرف در شیردهی

متفورمین در شیر مادر وجود دارد.
به طور کلی ، شیردهی زمانی قابل قبول تلقی می شود که RID (دوز نسبی نوزاد) کمتر از 10 باشد. مقادیر کمی متفورمین در سرم نوزادان شیرده تشخیص داده شده است. از آنجا که غلظت متفورمین در شیر مادر نسبتاً ثابت می ماند ، اجتناب از شیردهی در اوج غلظت های پلاسمایی متفورمین در مادر در کاهش قرار گرفتن نوزاد در معرض متفورمین مفید نخواهد بود. طبق گفته سازنده ، تصمیم برای شیردهی در طول درمان باید خطر قرار گرفتن نوزاد در برابر دارو ، مزایای شیردهی به نوزاد و مزایای درمان برای مادر را در نظر بگیرد. با این حال ، شیردهی برای همه زنان ، از جمله مبتلایان به دیابت ، توصیه می شود. متفورمین ممکن است در زنان شیرده استفاده شود.

اشکال دارو متفورمین

اشکال دارویی:
قرص روکش دار 500mg
قرص 1000mg
قرص آهسته رهش 750mg
قرص آهسته رهش 500mg
قرص 750mg
قرص 850mg

نام های تجاری:
خارجی:
Brot, Glucophage, metformin Hexal, Apo-Metformin
ایرانی:
گلای وانس، متفوربایوکس، متفورمت، متگلیندین، متفورتکس، رهامت، متوور، گلومت، گلوکودر، اسلومت، متلین، نودیاکس، متفیدکس، دیگامت اس تی پی، واریومت، نلفورمین

جهت اطلاع از موجودی داروهای تک نسخه ای در موسسه خدمات دارویی رضوی، با واحد داروهای تک نسخه ای تماس بگیرید .
۰۵۱-۳۱۹۰۸ (داخلی ۱)
و یا شماره 09045416138




موسسه خدمات دارویی رضوی
بانک اطلاعات دارویی | جدیدترین اخبار دارویی | مشاوره دارویی



دمنوش های گیاهی رضوی| دارای خواص درمانی متنوع

پرسش از دکتر داروساز


سوالات کاربران
    • سحر | 1400/03/31

      سلام من رفتم دکتر برای قبل بارداری قرص متفورمین 500 داده الان یادم رفته چقدر باید میخوردم فک کنم بعد هر وعده غذایی هست؟؟؟

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      دستورهای متفاوتی دارد و باید از پزشک خود سوال بفرمایید.


    • سلام | 1399/12/10

      مرد هستم استفاده کننده از متفورمین 1000از زمان استفاده از این دارو نیروی جنسی من به شدت پایین آمده دلیل استفاده از این دارو هست یا دلیل دیگری دارد

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام دیابت یکی از علت های اصلی کاهش نیروی جنسی میباشد که با کنترل آن و مصرف مکملهای جنسی میتوان آنرا بهبود بخشید


    • مرضیه | 1399/12/01

      سلام. دکتر به من برای کاهش وزن قرص متفورمین ۵۰۰ داده و گفتن که باید تا دو هفته نصف قرص رو صبح و نصف دیگه رو شب مصرف کنم و بعد از دو هفته یکی صبح و یکی شب. می خواستم بپرسم چون آهسته رهش هست نصف کردنش مشکلی پیش نمی یاره؟ چون روی بسته دارو نوشته نباید نصف کرد.

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام به طور کلی نصف کردن داروی آهسته رهش در سیستم آزاد شدن دارو اختلال ایجاد میکند
      ولی چون منظور پزشک مصرف دوز کم بوده و برای این دوز آهسته رهش بودن لازم نیست میتوان اینکارو کرد


    • با درود فراوان ضمن تشکر از شما | 1399/09/08

      من از متفورمین 1000 طبق نطر پزشکی غدد استفاده میکنم یکی صبح قبل از صبحانه و یکی قبل از شام و دیآبزی 30 دو عدد قبل از صبحانه قبلا قند 126 دوبار بوده حالا بعد از مدتی 177 آیا روش استاده از قرص درست است یا غلط ؟ البته طبق دسترسی پزشک عمل کردم و موقع ورزش آثار تعریق دارم ولایت دیگری نیست .سپاسگزارم علی سعیدایی

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      متفورمین در بعضی از منابع گفته شده قبل از غذا و در بعضی بعد غذا استاده شود. شما دقیقا طبق نظظر پزشک مصرف کنید و در صورتی که قند خون کنترل نمی شود مجددا به پزشک مراجعه کنید و در کنار این مطمئن شوید که دستگاه اندازه گیری قند خون درست عمل میکند و تاریخ انقضای نوارهای تست قند خون نگذشته باشد


    • هلنا | 1399/08/17

      سلام من ۶تا قرص گلوکوفاژ ۵۰۰ باهم خوردم نزدیک ۱۰ ساعت پیش ساعت ۱۲ ظهر امروز ..مشکل خاصی تدارم فقط یکی دوبار اسهال داشتم کم.. دکتر هم نرفتم غذا هم راحت خوروم الان.. میخوام بدونم بازم ممکنه مشکلی تا صبح برام پیش بیاد

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      بعضی از اثرات این دارو به صورت تاخیری بروز می کنند و به عوامل مختلفی بستگی دارند . اینکه آیا شما مصرف کننده همیشگی متفورمین هستید؟ اگر مصرف می کنید با چه دوزی ؟ مشکل کبدی یا کلیوی در حال حاضر دارید یا نه؟ چه داروهایی همزمان با متفورمین استفاده می کنید ؟ سابقه اسیدوز لاکتیک داشتید یا نه؟ به همین علت باید به درمانگاه مراجعه کنید تا پزشک با گرفتن شرح حال دقیق و انجام آزمایشات لازم شما را راهنمایی کنند


    • sara | 1399/08/15

      سلام خسته نباشيد دكتر به پدرم روزى ١ عدد بعد از ناهار متفورمين ٥٠٠ داده و من به اشتباه روزى ٤ عدد متفورمين ٥٠٠ بهشون دادم. در واقع روزى ٢ بار هر بار ٢تا پشت سرهم كه ميشه روزى ٢٠٠٠ ٤ روز تكرار كردم اين اشتباه رو خيلى نگرانم مشكلى پيش نياد

      پاسخ خانم دکتر بیدار:

      با سلام
      نگران نباشید
      متفورمین باعث افت شدید قند خون نمی شود و چون تعداد روز زیاد مصرف نکرده اید عوارض جدی داروئی برای مریض پیش نمی آید..


    • ساره | 1399/08/14

      سلام من با علائم کرونا به پزشک مراجعه کردم و برام متفورمین تجویز کردن اما مقدار مصرف رو ننوشتن نمیدونم شاید هم داروخونه اشتباه داده سرگردون شدم میشه راهنمائیم کنید لطفا

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام در مطالعاتی متفورمین از بدتر شدن بیماری کروناو ورود بیمار به فازهای بعدی جلوگیری کرده است.
      برای دریافت دستور دارو به پزشک یا به داروخانه  مربوطه مراجعه کنید


    • ساره | 1399/08/14

      سلام من با علائم کرونا به پزشک مراجعه کردم و برام متفورمین تجویز کردن اما مقدار مصرف رو ننوشتن نمیدونم شاید هم داروخونه اشتباه داده سرگردون شدم میشه راهنمائیم کنید لطفا

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام بله در مطالعاتی اثرات مثبت از متفورمین برای پیشگیری از ورود بیمار به فازهای بعدی کرونا دیده شده است


    • هادی | 1399/08/10

      سلام دکتر من قرص متفورمین هزار سه نوبت صبح و ظهر و شب برام تجویز کرده قند ناشتام 200 بود رسیده به 150 به نظرتون دوز دارو بالا نیست مشکلی برام پیش نمیاد

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      باید با توجه به تجویز پزشک دارو را مصرف کنید . در صورت بروز علائم افت قندخون با پزشک تماس بگیرید تا دوز دارو تنظیم شود


    • رضا | 1399/08/07

      سلام من 46 سالمه مرد هستم.پدر و مادر و بستگان نزدیک همه دیابت دارند.دو ماه پیش آزمایش دادم قندم 133 بود از آن موقع به تشخیص پزشک متفورمین 500 روزی یک عدد را شروع کردم.به نظر شما می توانم با کاهش قند خون متفورمین را قطع کنم و با ورزش و رژیم غذایی کنترل کنم؟یا باید تا همیشه قرصم را مصرف کنم

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام خیر صرف پایین آمدن قند خون مجاز به قطع دارو نیستید


    • فاطمه ربیعی | 1399/08/06

      سلام ایاقرص متفورمین ۱۰۰۰برای لاغری تاثیر ی دارد

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      کاربرد تایید شده این دارو جهت کاهش قند خون میباشد و به علت عوارض احتمالی نباید بدون نسخه مصرف شود.مگر اینکه تجویز پزشک باشد.


    • ایروانی | 1399/07/11

      سلام برای بارداری دکتر بهم قرص متفورمین داده خیلی حالمو بد میکنه اولش اسهال بعد خوب شد الان بدن درد ضعف حالت تهوع سرگیجه طبیعی اینا ؟؟

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام بله از عوارض دارو مباشد که موقت است
      البته انواع آهسته رهش خارجی عوارض کمتری دارد


    • روح الله احمدی | 1399/06/23

      سلام من مدت سه ای چهار ماه هست که متفورمین ۱۰۰۰ مصرف میکنم در طول این مدت تنگی نفس.درد قفسه سینه.سردرد.درد عضلات پیدا کردم ایا از عوارض این قرص میتواند باشد یا نه باتشکر

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام عوارض دارو شامل تهوع , سردرد , دردشکمی , استفراغ , اسهال , ضعف , بی اشتهایی , نفخ میباشد


    • شهرزاد طلاساز | 1399/05/17

      با سلام قرص مت فورمين ١٠٠٠ چند ساعت در معده ميماند؟؟؟ چون من بعد از پنج ساعت نميدانم به چه علت غذايم برگشت و قرص را هم بدون تغيير شكل برگرداندم ؟؟؟به كيفيت دارو شك كردم نكند تقلبي باشه ممنون ميشم ازتون

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام در برخی از برند های متفورمین 1000 سیستم آهسته رهش میباشد لذا دارو بر خلاف عدم تغییر شکل قرص بصورت اهسته ازاد میشود و معمولا بعد از 5 ساعت به علت جذب قسمت بیشتر آن نیاز به تکرار دوز نیست


    • مهسا | 1399/04/23

      سلام.من برای قبل بارداری رفتم دکتر برام متفورمین 500 روزی 2تا تجویزکرد الان برای بارداری اقدام کردم خوردنش مشکلی نداره؟

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      دارو را برای چه کاربردی استاده مینمایید؟
      این دارو در رده B بارداری قرار دارد.در صورتی که ضرورتی ندارد دارو را مصرف نکنید


    • علیرضا | 1399/04/16

      آیا خوردن متفورمین باعث گرفتگی عضلات وکمردرد میشود..بعلت اینکه درعوارض نوشته شده باعث بالارفتن اسید لاکتیک میشود...ولی ندرتا

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      اسیدوز لاکتیک یک عارضه خطرناک ناشی از مصرف متفورمین میباشد که علائمی نظیر استفراغ،درد ناحیه تحتانی شکم، تند شدن تنفس و ضربان قلب میباشد که ممکن است درد عضلانی یا گرفتگی عضلات هم همراه ان باشد.


    • رامین | 1399/03/30

      با سلام مدت دو ماه میباشد که بطور ثابت قند خونم ناشتا ۱۳۰ میباشد . و از امروز قبل از صبحانه یک قرص متفورمین ۵۰۰ شروع کردم . آیا روزی یک بار مصرف قرص کافیست ؟ ممنونم

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام برای کنترل قند خون نیاز به مراجعه پزشک و آزمایشات میباشد


    • زهرا | 1399/03/25

      سلام خانم 65ساله. قند ناشتا بین 135 تا 150. مصرف متفورمین باعث عوارض گوارشی غیرقابل تحمل شده. چه دارویی رو میتوان جایگزین کرد؟

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      به پزشک متخصص غدد باید مراجعه کنید
      خوشبختانه الان دارو های خوب زیادی داریم برای دیابت


    • سپیده | 1399/03/25

      مادر من به اشتباه ۲ تا قرص متفورمین ۵۰۰ پشت هم خورده چیکار باید بکنم

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      مشکلی پیش نمیاد 


    • اسماعیل قاضی نژاد پیرسرایی | 1399/03/18

      با سلام من روزی دو عدد گلوکوفاژ ۵۰۰ صبح و شب مصرف میکنم و ظهر هم دیابزید ۶۰ . قند خون ناشنا بین ۱۴۰ تا ۱۴۵ هست میتونم بجای گلوکوفاژ از قرص گلومیت ۵۰۰ دکتر عبیدی استفاده کنم. در صورت جواب مثبت. چند تا اهسته رهش یا تند رهش. ممنون

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      دز مصرفش رو نباید تغییر بدید 
      اهسته رهش فقط برای کاهش عوارض گوارشی هست


    • مقدس زاده | 1399/03/17

      وقت بخیر عذر می خوام میشه بفرمایید که چطور میشه ترکیبات دارویی قرص متفورمین ساخت شرکت های دارو سازی ایرانی رو پیدا کرد؟ داروخانه قرص متفورمین آریا 500 رو به بنده داده که متاسفانه ترکیبات دارو نه روی بسته، نه در راهنمای داخل بسته و نه در سایت رسمی شرکت داروسازی آریا نوشته نشده. از اونجایی که FDA در حال حاضر مصرف متفورمین هایی که در ساخت اونها از ماده ی N-Nitrosodimethylamin استفاده شده رو به دلیل سرطان زا بودن ممنوع اعلام کرده، چطور میشه مطمئن شد که کدام قرص متفورمین شامل این ماده نیست و استفاده از اون بی خطر هست از لحاظ سرطان زایی؟

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      قرصهای متفورمینی که مشکل داشته باشن از داروخانه ها جمع آوری میشه و ترکیبات مورد استفاده روی دارو ذکر نمیشه


    • یاسین | 1399/03/16

      با سلام / داروی مصرفی بیمار ما ژانومیکس 50/500 میباشداما داروخانه 50/1000 داده و مانده ایم که چه بکنیم . میانگین قند ناشتا 250

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام با توجه به دوز بیشتر متفورمین آن قابل جایگزینی نمیباشد


    • مرضیه | 1399/03/15

      سلام جدیدا اعلام کردن متفورمین سرطانزا هست الان چندساله گلی وانس استفاده میکنم آیا جای نگرانی داره ؟خطر داره و باید دارو رو قطع کنم؟

      پاسخ خانم دکتر بیدار:

      با سلام
      سرطان زا بودن متفورمین تائید شده نیست.. مصرف آن را ادامه دهید


    • سحر | 1399/03/14

      سلام وقت بخیر متفورمین هیدروکلرید۵۰۰ از نوع اهسته رهش است یا سریع رهش؟روی جعبه چیزی ننوشته،و اینکه متفورمین با متفورتکس و گلوکوفاژ چه فرقی باهم دارند که وقتی داروخانه متفورمین۵۰۰موجود نداره،بجاش بهم میگه این دوتا همونن؟

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام اگر دارویی پیوسته رهش  آهسته رهش و یا دارای پوشش خاصی روی خود جعبه دارو ذکر می کند. اگر چیزی ذکر نشده همان نوع سریع رهش هست.متفورتکس و گلوکوفاژ اسامی تجاری هستند و در کل برنر های مختلف یک دارو در صورت داشتن نوع فرمولاسیون یکسان قابل جایگزینی هستند


    • قدرتی | 1399/03/11

      سلام قرص متفورمینir با xr چه تفاوتی داره؟ از کجا میشه فهمید الان کدوم نوعش را دارم مصرف میکنم؟آیا روی جعبه قرص نوشته؟ دکتر زنان برای من تجویز کرده و روزی یک عدد گلوکوفاژ مصرف میکنم به تازگی اعلام شده xr حاوی مواد سرطانزاست

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      رو جعبه مشخص میشه
      و اینکه تفاوتش در نوع رهش دارو هست 


    • زینب | 1399/03/04

      سلام قند خون من ناشتا ۲۰۰ تا ۲۵۰ می رسد ولی قرص مصرف نمی کنم ایا می توانم با قرص متفورمین بیارم پایین یه سوال دیگه متفورمین ۵۰۰ با متفورمین ۱۰۰۰ چه فرقی دارد .

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      حتما باید ب پزشک م تخصص داخلی و یا فوق تخصص غدد مراجعه کنید 
      قندتون بالاست باید جدی بگیرینشون


    • سعید | 1399/03/03

      آیا بالا رفتن قند خون به جز مواد قندی علت یا علت های دیگری هم دارد،؟ بعضی اوقات قند ناشتای من پایین هست اما به محض خوردن صبحانه آن هم با قند خیلی کم قند خونم خیلی بالا میرود

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      بله علل مختلفی میتونه داشته باشه . اگه قند خونتون بالای 100 هستش باید به متخصص داخلی مراجعه کنید. 


    • arezoo | 1399/02/24

      سلام من چندوقت دارم قرص متفورمین هیدروکلرید۵۰۰ مصرف میکنم حالت تهوع دارم بی حال میشم وسردردمیگیرم میخواستم بدونم چیکارکنم ک عوارضش کم بشه خیلی دارم اذیت میشم

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      در صورت عدم تحمل این عوارض با پزشکتون مشورت کنید تا دارو تغییر پیدا کنه


    • عاطفه | 1399/02/23

      سلام من سه ماهه متفورمین میخورم این چن روز تامیخورم سردرد شدید میگیرم بنظرشماقطعش کنم؟

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلا
      سردرد از عوارض دارو میباشد.
      اگر مقدار مصرف متفورمین از مقادیر کم آغاز شود و به تدریج اضافه شود و همچنین اگر بین غذا استفاده شود عوارض آن کاهش می یابد.
      بهتر است در صورت عدم تحمل دارو درباره انتخاب جایگزین مناسب با پزشکتان مشورت نمایید.


    • اسماعیل | 1399/02/20

      سلام من روزی ۲۵۰۰ متفورمین هگزا استفاده میکنم و قند ناشتا ۱۶۵ تا ۱۵۰ هست ای با این وضع ممکن دچار عوارض دیابت بشوم ممنون

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      با فوق تخصص غدد مشورت کنید


    • گلرخی | 1399/02/14

      بامصرف متفورمین و زنم کاهش پیدا می کنه

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      بله


    • امیر | 1399/02/12

      من با توجه به رصد قند ناشتا و سه ماهه با توجه به افزایش تدریجی قند خون ناشتا در سه سال 95، 96، 97 به ترتیب به میزانهای ،100، 110، 115، حدود دو ساله به توصیه پزشکم مبادرت به مصرف متفورمین 500 میکنم، بطوریکه قند ناشتا به 100 و سه ماهه در رنج مناسب قرار گرفته، آیا این روند را بکنظور حذر از ابتلا به دیابت نوع 2 تا کی ادامه دهم؟ و سوال دیگر این است که آیا برای کلیه سنگ ساز که هر دو سال سنگ خوش خیم قابل دفع درست میکنه، مصرف متفورمین مضر است یا خیر؟ ممنون از پاسخگویی شما

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      متفورمین مشکلی برای کلیه نداره
      بهتره ورزش کنید و رژیم غذاییتون هم رعایت کنید 
      میتونید قرص رو کاهش بدید و قندتون رو مانیتور کنید ببینید تا مجا میشه کمش کرد 


    • کسری | 1399/02/12

      با سلام، من حدود ۱ سال هست متفورمین مصرف میکنم ۱۵۰۰ در روز و جدیدا ناشتا قندم حدود ۲۵۰ هست میشه تا حدود ۲۵۰۰ افزایش دهم؟ ممنون از اطلاعات کاربردیتون

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      خیلی قندتون بالا هست 
      حتما در اولین فرصت ب ی پزشک داخلی یا غدد مراجعه بفرمایید 


    • مجید موسی | 1399/02/10

      ایا متفورمین باعث ایجاد گاز روده می شود؟راه حل چیست؟

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      بله یکی از عوارض این دارو هستش . میتونید از قرص دایمتیکون استفاده کنین


    • محدثه | 1399/02/09

      سلام خسته نباشید.دکتر زنان برای من گلای وانس ۵۰۰ (آهسته رهش)دادن حدود دوساله باتوجه به اینکه کم یاب شده بود.امروز گلوکوفاژ ۵۰۰ خریدم ولی روش آهسته رهش ننوشته ایا فرقی با هم دارن این دو؟

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      با توجه به کمیاب شدن این دارو، موقتا میتوانید گلوکوفاژ را جایگزین کنید.


    • مرضیه | 1399/02/05

      با سلام،مصرف متفورمین در این شرایط کرونایی مشکلی نداره،یعنی کورتون نداره،ممنون میشم راهنماییم کنید

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      خیر


    • رامش | 1399/01/31

      سلام وقتتون بخیر آیا همه متفورمین های خارجی برای کسانی که ریفلاکس معده دارند مشکل ایجاد میکنه واساسا باهم فرق دارند یا یکی هستند اگر متفاوت هستند لطفا اون مدلی که مناسب هست رو بفرمایید چون من بیمار دیابتی هستم وداروی زیپتین با تجویز دکتر مصرف میکنم ولی مدتی است قندم کنترل نیست ودکترم گفته مفورمین مصرف کنم ومتاسفانه حضوری نمیتونم ویزیت بشم ممنون میشم پاسخ بدید وراهنمایی کنید

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      عارضه گوارشی از عوارض همه ی انواع متفورمین هست 


    • عباس رحمانی | 1398/11/05

      آیا با خوردن متفورمین املاح و ویتامین ها هم از خون دفع میشوند

      پاسخ خانم دکتر اسکناطی:

      متفورمین باعث کاهش قند خون می گردد و روی الکترلیت خون تاثیر ندارد.