اطلاعات دارویی متیل فنیدات

Methyl phenidate

متیل فنیدات Methyl phenidate


متيل فنيدات با نام تجاری ریتالین ، یک محرک سيستم عصبی مرکزی است. این دارو بر مواد شیمیایی موجود در مغز و اعصاب که در بیش فعالی و کنترل برانگیختگی نقش دارند تاثیر می گذارد. متیل فنیدات برای درمان اختلال کمبود توجه (ADD)، اختلال بیش فعالی همراه با کمبود توجه (ADHD) و نارکولپسی استفاده می شود.

مکانیسم اثر

مکانیسم اثر دقیق ریتالین ناشناخته است؛ ممکن است موجب مهار باز جذب نوراپی نفرین و دوپامین به نورون های پیش سیناپسی و افزایش رهش آن ها به فضای خارج عصب شود؛ ممکن است مشابه آمفتامین ها سیستم عصبی مرکزی (CNS) را تحریک کند؛ ممکن است قشر مغزی و ساختارهای زیر قشری را تحریک کند.

فارماکودینامیک

متیل فنیدات محرک سيستم عصبی مرکزی است که در درمان اختلالات توجه در کودکان و نارکولپسی استفاده می شود.

 متیل فنیدیت همچنین بازجذب نوراپی نفرین و دوپامین را مهار می کند. مکانیسم آن به نظر می رسد مشابه دکستروآمفتامین است.

علاوه بر این، این ترکیب مخلوط راسمیکی از انانتیومرهای d- and l-threo است. انانتیومر d- threo  فعال تر از انانتیومر l-threo است.

فارماکوکینتیک

  • جذب:

فراهمی زیستی : تقریبا 30٪؛ تفاوت های بین فردی زیادی دارد (از 11 تا 51 درصد)

طول اثر: 3 تا 6 ساعت (در فرم سریع رهش)؛ 3-8 ساعت (در فرم پیوسته رهش)؛ 8-12 ساعت (در فرم ترکیبی ، طولانی اثر، برند Concerta)

زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی : 6-8 ساعت (خوراکی)؛ 7.5-10.5 ساعت؛ (پچ پوستی)

حداکثر غلظت پلاسمایی : 3.7 نانوگرم در میلی لیتر (خوراکی)؛ 0-114 نانوگرم در میلی لیتر (پچ پوستی)

  • شروع اثر:

قرص های با رهش سریع : حدود 2 ساعت

قرص آهسته رهش : 4-7 ساعت

قرص های پیوسته رهش (برند concerta)
: 1-2 ساعت

پچ پوستی حدود 2 ساعت؛ افزایش دمای موضع ممکن است سبب تسریع اثر شود.

  • توزیع

اتصال پروتئینی: 10-33٪

حجم توزیع: دی-متیل فنیدیت 2.65 لیتر بر کیلوگرم ؛ ال-متیل فنیدیت 1.8 لیتر بر کیلوگرم

  • متابولیسم

به طور عمده به a-فنیل- 2- پیپریدین استیک اسید (PPAA)

  • حذف

دفع: از طریق ادرار (90٪)، عمدتا به صورت PPAA

نیمه عمر حذف:
d-Methylphenidate :   
3 تا 4 ساعت

l-Methylphenidate :
1 تا 3 ساعت

موارد مصرف متیل فنیدات

بیش فعالی همراه با نقص توجه , نارکولپسی

** نارکولپسی نوعی اختلال خواب است که با خواب آلودگی شدید روزانه و حملات غیرقابل کنترل خواب در طی روز همراه است.

مقدار مصرف متیل فنیدات

  • اختلال بیش فعالی همراه با نقص توجه
  • برند Metadate CD : ابتدا 20 میلی گرم هر روز صبح قبل از صبحانه؛ ممکن است 10 تا 20 میلی گرم به میزان دوز آن افزوده ؛ دوز دارو نباید از 60 میلی گرم در روز تجاوز نماید.
  • برند ریتالین LA : ابتدا، 20 میلی گرم هر روز صبح قبل از صبحانه ؛ ممکن است پزشک 10 میلی گرم در هفته دوز دارو را افزایش دهد. دوز دارو نباید از 60 میلی گرم در روز تجاوز نماید. ( در بیمارانی که نیاز به دوز پایین تر دارند، می توان با 10 میلی گرم شروع شود )
  • برند Concerta : ابتدا، 18-36 میلی گرم در روز؛ ممکن است 18 میلی گرم در فواصل زمانی هفتگی به دوز آن اضافه شود؛ دوز نگهدارنده 18 تا 72 میلی گرم در روز می باشد.
  • برندهای Metadate ER, Methylin ER, and Ritalin SR : طول مدت اثر دارو تقریبا 8 ساعت است؛ در صورتی که دوز 8 ساعته قرص های متیل فنیدات ER و SR معادل با دوز 8 ساعته متیل فنیدیت IR باشد، می تواند جایگزین قرص های متیل فنیدات IR شود. دوز دارو نباید از 60 میلی گرم در روز تجاوز نماید.
  • برندهای METHYLIN، ريتالين (قرص های سریع رهش، قرص های جویدنی و محلول خوراکی): 20-30 ميلی گرم در روز به صورت منقسم هر 8 تا 12 ساعت، 30 تا 45 دقيقه قبل از هر وعده غذا؛ ممکن است به تدریج دوز در فواصل زمانی هفتگی افزایش یابد؛ برخی از بیماران ممکن است 40 تا 60 میلی گرم در روز نیاز داشته باشند در سایر موارد، 10-15 میلی گرم در روز ممکن است مناسب باشد
  • برند Aptensio XR : 10 میلی گرم هر روز صبح ؛ ممکن است، 10 میلی گرم در هفته افزایش یابد؛ دوز دارو نباید از 60 میلی گرم در روز تجاوز نماید.
  • QuilliChew ER (قرص های پیوسته رهش جویدنی): ابتدا، 20 میلی گرم هر روز صبح ؛ ممکن است هفته ای 10 میلی گرم، 15 میلی گرم یا 20 میلی گرم افزایش یا کاهش یابد؛ دوز دارو نباید از 60 میلی گرم در روز تجاوز نماید.
  • نارکولپسی
  • برندهای METHYLIN، ريتالين (قرص های سریع رهش، قرص های جویدنی و محلول خوراکی): 20-30 ميلی گرم در روز به صورت منقسم هر 8 تا 12 ساعت، 30 تا 45 دقيقه قبل از هر وعده غذا؛ برخی از بیماران ممکن است 40 تا 60 میلی گرم در روز نیاز داشته باشند در سایر موارد، 10-15 میلی گرم در روز ممکن است مناسب باشد.
برندهای Metadate ER, Methylin ER, and Ritalin SR : طول مدت اثر دارو تقریبا 8 ساعت است؛ در صورتی که دوز 8 ساعته قرص های متیل فنیدات ER و SR معادل با دوز 8 ساعته متیل فنیدیت IR باشد، می تواند جایگزین قرص های متیل فنیدات IR شود.

موارد منع مصرف

سکته قلبی , اضطراب , پرکاری تیروئید , نارسایی قلبی , گلوکوم , بی قراری , آریتمی , آنژین , حساسیت به دارو , افزایش شدید فشار خون , سابقه خانوادگی سندرم تورت، تیک های حرکتی , مصرف همزمان با بی هوش کننده های استنشاقی

تا 2 هفته پس از مصرف MAOI ها: خطر واکنش های شدید ناشی از افزایش فشار خون
وجود آنژین یا سکته قلبی که اخیرا اتفاق افتاده باشد.

• ترامادول، بوپروپیون : مصرف همزمان این داروها با داروهایی که آستانه تشنج را کاهش می دهند (مانند متیل فنیدیت) احتمال ایجاد تشنج را افزایش می دهد.
• مهار کنندگان آنزیم MAO مانند ايزوكربوكسازيد، لينزوليد، فنلزين، پروكاربازين، راسژیلين، سافيناميد، سلژيلين، ترانيل سيپرومين، فورازولیدون : مصرف همزمان این داروها با داروهای سمپاتومیمتیک مرکزی (مانند متیل فنیدیت) سبب تسهیل واکنش های خطرناک افزایش شدید فشار خون و افزایش دمای بدن می شود. بنابراین منع مصرف همزمان دارند.

هشدارها

  • سوء مصرف مزمن این دارو می تواند منجر به تحمل (کاهش اثر دارو و نیاز به افزایش دوز برای رسیدن به همان اثر قبلی) و وابستگی روانی با درجات مختلفی از رفتار غیر طبیعی شود.
  • محرومیت از سوء مصرف دارو (قطع مصرف دارو که بدون نظارت پزشک و با دوز بالا و مدت طولانی بوده است) ممکن است منجر به افسردگی شود.
  • تجویز متیل فنیدات به بیماران دارای سابقه وابستگی به مواد مخدر یا الکل با احتیاط انجام شود.
  • ممكن است بیمار با مصرف اشتباه و به دور از نظارت پزشک، به متیل فنیدات عادت كرده باشد و دارو مورد سوء استفاده قرار گیرد. اگر دچار مشکلاتی در زمینه سوء مصرف مواد یا الکل شدید، به پزشک خود اطلاع دهید.
  • محرک ها باعث ایجاد سکته مغزی، حمله قلبی و مرگ ناگهانی در افرادی که دارای فشار خون بالا، بیماری قلبی یا نقص قلب هستند، می شود.
  • متیل فنیدیت ممکن است موجب ایجاد یا بدتر شدن مشکلات روانی (افکار یا رفتار غیر طبیعی) شود، به خصوص اگر سابقه افسردگی، بیماری روانی یا اختلال دوقطبی داشته باشید.
  • با مصرف این دارو ممکن است دچار مشکلات گردش خون شوید که می تواند باعث بی حسی، درد و یا تغییر رنگ پوست در انگشتان دست و پا شود.
احتمال ایجاد نعوظ طولانی و دردناک (پریاپیسم) با این دارو وجود دارد. بیمار را راهنمایی کنید تا در صورت رخداد سریعا به مرکز درمانی مراجعه کند.

نکات قابل توصیه

  • برای جلوگیری از مشکلات مربوط به خواب آلودگی، این دارو را صبح مصرف نمایید.
  • بعضی از برندهای های متیل فنیدات باید حداقل 30 دقیقه قبل از غذا مصرف شود. متیل فنیدیت پیوسته رهش را می توان با یا بدون غذا مصرف کرد. از دستور قید شده بر دارو پیروی نمایید.
  • از خرد کردن ، شکستن یا جویدن قرص های پیوسته رهش بپرهیزید و کل دارو را ببلعید. شکستن قرص ممکن است باعث شود در یک زمان، دارو بیش از حد آزاد شود.
  • برای راحتی بلعیدن کپسول ، می توانید آن را باز کنید و محتویات پوکه را با یک قاشق غذاخوری از پودینگ یا پوره سیب مخلوط نمایید. بدون جویدن بلافاصله آن را ببلعید و داروی مخلوط شده را برای مصرف بعدی نگه داری نکنید.
  • قرص جویدنی باید قبل از بلعیدن، جویده شود.
  • اگر طی 14 روز گذشته از داروهای مهار کننده آنزیم MAO مانند سلژیلین استفاده کرده اید نباید متیل فنیدات را شروع کنید چون احتمال ایجاد تداخل خطرناکی وجود دارد.
  • در صورتی که خود یا یکی از اعضای خانواده تان سابقه بیماری تورت، بیماری های قلبی و بیماری های اعصاب و روان را دارید به پزشک اطلاع دهید.
قرص های متیل فنیدات حاوی آسپارتام می باشد بنابراین در بیماران دچار نقص G6PD باید احتیاط مصرف شود.

مصرف در بارداری

C ( داروهای گروه C فقط باید با تجویز پزشک مورد مصرف قرار بگیرد. خطرات ناشی از مصرف این گروه از داروها هنوز رد نشده است و یا اینکه مطالعات انسانی انجام نشده است و پزشک زمانی که احساس کند فواید مصرف این گروه از داروها از مضرات احتمالی آن بسیار بیشتر است و مصرف آن برای بیمار ضروری است تجویز انجام می‌دهد. )


اخبار روز دارویی و سلامت را دنبال کنید
**به اطلاع میرسانیم که واکسن آنفلوآنزا در داروخانه مرکزی امام (ع) موجود می باشد . 
متقاضیان میتوانند با ارائه ی کارت ملی و با مراجعه به داروخانه مرکزی امام یا استفاده از خدمات غیر حضوری ، اقدام به تهیه واکسن نمایند .**

**پاسخگویی به سوالات دارویی ، روزهای دوشنبه و چهارشنبه در پیج اینستاگرام موسسه انجام می شود .

پرسش از دکتر داروساز


سوالات کاربران
    • مشکین | 1399/11/01

      سلام استیمدیت 10 آهسته رهش هست یا سریع رهش واینکه شروع اثرش چقدره؟ اثرات درمانی بعد از چند روز دیده میشه و حداکثر دوز مصرف روزانه؟ درحال حاضر برندهای خارجی در بازار موجود نیست و بجای اون استیمدیت میدن، کاش اطلاعات اون رو هم میذاشتیم. متشکرم.

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام استیمدیت نیز آهسته رهش است شروع اثر آن نیز معمولا یکساعت بعد از مصرف آن است. حداکثر دوز مصرفی آن را متخصص تعیین می کند


    • محمد علیزاده | 1399/10/30

      سلام وقت بخیر من از شهرستان هستم میخواستم ببینم داروی میتل فنیدات داره؟ بیایم بگیریم چون هر چی تماس میگیریم کسی جوابگو نیست

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      خیر،این دارو جزو کسری های بازار بوده و موجود نمیباشد.


    • محمدحسام | 1399/10/03

      سلام .پسرم قرص ساندوز ۳۶ مصرف میکنه میتونم این دارو را با شیر بهش بدم؟؟؟ چون صبجانه نمیخوره

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام خیر مشکلی ندارد


    • فاطمه سادات موسوی | 1399/09/07

      سلام من حدود ۶ سال هست که ریتالین مصرف میکنم تشخیص پزشک ام از ابتدا بیش فعالی بوده دفه اخر که رفتم داروخانه گفتند ریتالین موجود نیست و جایگزین اون قرص استیمدیت ۱۰ ساخت گل دارو به من دادند طی یک هفته ای که این دارو رو شروع کردم حس غمگینی و گوشه گیری و افسردگی خیلی زیادی بهم دست داده ناچار شدم در کنارش قرص افسردگی گیاهی بنام "شمعدانی عطری" که ظاهرا قرص بسیار بی خطری هست را هم مصرف کنم هنوز اثر چندانی ندیدم و روحیه غمناک بدی دارم ازتون خاهش میکنم راهنمایی ام کنید این دارو رو چطور مصرف کنم ایا درکنار قرص افسردگی مشکل ساز خواهد بود؟

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام میبایست همون برند اصلی ریتالین مصرف شود


    • نیایش الیاسی | 1399/08/14

      سلام ایا ریتالین ایرانی همون اثربخشی خارجی رو داره ؟ من بازار رو زیر و رو کردم نتونستم پیدا کنم ممنون میشم راهنمایی کنید

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام بله موثر است. در صورت نیاز پزشک دوز آن را تنظیم خواهند کرد.


    • نیایش الیاسی | 1399/08/14

      سلام ایا ریتالین ایرانی همون اثربخشی خارجی رو داره ؟ من بازار رو زیر و رو کردم نتونستم پیدا کنم

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام بله موثر است. در صورت نیاز پزشک دوز آن را تنظیم خواهند کرد.


    • علی | 1399/07/14

      سلام آقای دکترریتالین بابوپرنورفین۲روزی ی دونه تداخل داره یانه ومیشه موقع مصرف ریتالین ایندرال۲۰مصرف کنم ممنون میشم جواب بدین

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      این دارو جهت بیش فعالی کودکان کاربرد دارد.استففاده غیر از این سبب بروز اعتیاد و وابستگی و عوارض مختلف میشود.
      با یکدیگر تداخل ندارند.


    • سهیل | 1399/07/05

      سلام من اولین روزه که داروی متیل فینیدات ساندوز۳۶ رامصرف میکنم شب بی خوابی میاره واقعا طبیعیه قبل از مصرف این دارو از داروی ضد افسردگی استفاده میکردم همین طوری بود . بعد از چن روز بی خابیم بر طرف شد . داروی متیل فینیدات هم اینطوریه در ضمن ۲۱سال دارمن مشکل عدم تمرکز هم دارم ایا داروی فنیدات ساندوز۳۶ درمان کنندگی عدم تمرکز نیز هست؟

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      بله این دارو جهت برطرف کردین عدم تمرکز و کم توجهی به کار میره


    • رضا عزیزی | 1399/06/21

      سلام،وقت بخیر ببخشید دکتر برام مدتی قبل قرص ریتالین ۱۰ رو تجویز کرده بودن که چندتا داروخانه پرسیدم و نتونستم تهیه کنم،با دارو مدافنیل جایگزین کردن،الان میخواستمببینم موجود هست داروی ریتالین ۱۰ رو از داروخانه شما خریداری کنم؟ ممنون

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      تماس با 31908 داخلی های 228 و 229


    • وحید | 1399/06/13

      با سلام من سابقه تیک در دوران کودکی داشتم و الان در سن 27 سالگی تشخیص ADHD دادن ولی دیگه علایم تیک رو ندارم اینجا گفتین که اگه کسی تیک داره ریتالین مصرف نکنه الان برا من میتونه مشکلی پیش بیاد ؟

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام مشکل شما در کودکی به معنای منع مصرف ریتالین برای شما نیست. البته در صورت تجویز ریتالین برای شما پزشک حتما باید در جریان سابقه ی ابتلای شما به تیک قرار گیرد


    • مهدیه | 1399/05/29

      سلام من مدتی هس ک متیل فنیدات ساندوز 36 میخورم ولی اثری نکرده. میتونم این دارو 2 تا بخورم ب جای یکی.؟ یا اینک 2 بار در روز بخورم؟

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام خیر بدون مشورت با پزشک اجازه تغییر میزاان مصرف از این دارو را ندارید


    • حافظ | 1399/05/28

      سلام حدود ۲۰روزه فنیل فنیدات همراه بادلوکستین مصرف میکنم ولی اینقدرسرم داغ وآتش گرفتگی داره مثل اینکه داخل سرم آتش روشن کرده اند.آیااثراین قرصهاست.ممنون

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      چند سال سن دارید و به چه علتی این دارو را مصرف مینمایید؟
      بله، بهتر است این عارضه را با پزشک خود در میان بگذارید.


    • افشین بنیادی | 1399/05/08

      سلام دختر ۸ساله بازیگوش پرانرژی البته معقول من اسم اکثر دوستانش یادش میره کلاس اول ضعیف بود ولی علاقه معلم خصوصی دکتری تربیتی هستن پیشنهاد ریتالین یا ریسپریدون کردن ! هر کاری برای علاقه به آموختن کردیم ولی علاقه نداره . عاشق حیوانات هست . موندم بزارم کلاس دوم بره یا دوباره اول بخونه . البته بسیار نهی شدم از طرف دوستان و فامیل برای دادن قرص ریتالین . ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

      پاسخ خانم دکتر دنیایی:

      با سلام به روانپزشک مخصوص کودکان مراجعه کنید و در صورت تجویز هر دارویی آن را مصرف کنید. از مشاوره های روانشناس کودک و همچنین بازی درمانی هم در کنر درمان دارویی استفاده کنید. به صحبت های دوستان و فامیل فاقد صلاحیت اهمیت ندهید


    • Reza Chamani | 1399/04/10

      چرا کلا ننوشتی با پزشکتون مشورت کنید و کامنت ها رو هم می بستی. مردم وقت میذارن، انرژی و امید دارن به این کامنت که تو بیای فقط واسه صلب مسئولیت بگی با پزشکتون مشورت کنین. خب یه پروپرانولول 10 که میتونی بگی برای تپش قلب این همه پرسیدن. بعدش بگو با دکترت هم حتما مشورت کن. اگه تو هیچ سوالی رو نمیخوای جواب بدی چرا کامنت ها رو گذاشتی؟

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام و احترام
      مسئولیت قانونی تجویز داروها(به جز مواردی که تحت عنوان داروهای بدون نسخه هستند) و دوز و دستور مصرف آن با پزشک معالج میباشد پس طبیعتا پاسخ به این گونه سوالات، ارجاع به پزشک معالج خواهد بود.
      سوالاتی که در حوزه عوارض داروها، پیشنهاد داروی جانشین، نحوه مصرف و دوز مصرف مکمل ها و داروهای بدون نسخه و.. میباشد در این سایت پاسخ داده میشود .
      گاهی یک علامت بیرونی ساده نظیر تپش قلب میتواند نشان دهنده یک بیماری خطرناک نهفته در بدن باشد که در صورت عدم ارجاع مناسب به پزشک و صرفا پیشنهاد مصرف داروهایی مثل پروپرانولول سبب بروز آسیب جدی و یا حتی کشنده برای بیمار خواهد شد.


    • حسن | 1399/04/08

      سلام برند نوارتیس از زمان خوردن{بلع} چند ساعت طول میکشه تا اثرش در بدن شروع بشه و چند ساعت این اثر دوام داره.ممنون از پاسخگویی

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      بستگی به تفاوت های فردی داره و بسیار متنوع هست


    • حسینی | 1399/03/30

      سلام غذاهایی که اثر دارو رو کم یا زیاد میکنه چیه؟ چند روز اثرش تو خون انسان هست

      پاسخ اقای دکتر اشرفی:

      سلام فرمهای دارویی مختلف آن شروع اثر متفاوتی دارند ولی حد اکثر اثرات مستقیم آن 4 ساعت بعد از افت غلظت موثر میباشد.


    • سارا | 1399/03/12

      علت اینکه متیل فنیدات روم اثر نکرده چیه؟!

      پاسخ خانم دکتر مشیری:

      با سلام
      این دارو را برای چه کاربردی مصرف نموده اید؟چند ساله هستید؟


    • مریم | 1399/03/11

      سلام من کنکور ارشد دارم اما اصلا تمرکز ندارم، نمیتونم نیم ساعت یکجا بشینم، می‌خوام روزی نصف قرص ریتالین ۱۰میلی گرم استفاده کنم بدون تجویز پزشک، کم خونی و میگرن دارم و یک روز در میون آسپرین برای ترومبوز خفیف پای چپ استفاده میکنم، با این شرایط مشکلی پیش نمیاد؟

      پاسخ اقای دکتر میرحسینی:

      اصلا برای این موارد توصیه نمیشه ریتالین


    • علی | 1399/03/10

      سلام آیا مصرف همزمان لیپو6بلک (حاوی 220 میلی گرم کافیین) با ریتالین 10 میلی عوارض دارد؟

      پاسخ خانم دکتر علمدار:

      بدون اجازه پزشک مصرف نشود 


    • سیروان | 1399/03/01

      سلام. ۳۸ سالمه، هیچ سابقه مریضی ندارم. سابقه استفاده از هیچ قرص، یا موادی هم ندارم. برای تمرکز،مطالعه، یک بار ۸ صبح با خرما متیل فنیدات ۳۶ مصرف کردم. بعد نیم ساعت درد لحظی خیلی شدید داخل سر طرف گوش راستم حس کرد و تاساعت پنج سردرد خیلی خفیف داشتم و احساس یه جور بی حسی . سنگینی. در سرم حس می کردم . طبیعی یا دوز مصرفی برای اولین بار زیاد بوده

      پاسخ خانم دکتر بیدار:

      با سلام
      چون اولین بار از دوز بالا شروع کردید علایمی که ذکر کردید طبیعی است 
      برای افزایش تمرکز از روش های جایگزین به جای ریتالین استفاده کنید..